SpeelgoedSpeelgoed

Westerbork op papier

De jonge kunstenaar Leo Kok maakte tijdens zijn internering in Kamp Westerbork verschillende tekeningen die een beeld geven van het dagelijks leven in het kamp, waar het wankele bestaan werd bepaald door inkomende en uitgaande transporten. Museum Nairac toont in de tentoonstelling Westerbork op papier de komende maanden een groot aantal van zijn werken.

Leo Kok, zelfportret uit 1944
Leo Kok, zelfportret uit 1944 (Museum Nairac)
Leo Kok werd in 1923 in de omgeving van Antwerpen geboren als zoon van Nederlands joodse ouders. Zijn vader verdiende de kost als diamantslijper. De jonge Leo werd opgeleid tot reclametekenaar.

Tijdens de Tweede Wereldoorlog belandde Kok in Amsterdam, tot hij werd opgepakt en via Kamp Geesbrug in Kamp Westerbork belandde. In dit doorgangskamp trouwde hij in 1943 met Kitty de Wijze. In 1944 werden beiden met een van de laatste transporten afgevoerd naar Theresiënstadt. Leo en Kitty werden hier van elkaar gescheiden. Museum Nairac:

“Kitty blijft achter terwijl Leo verder wordt gedeporteerd. Eerst naar Auschwitz en dan verder naar Mauthausen en tenslotte Ebensee. Daar wordt hij op 6 mei 1945 bevrijd door Amerikaanse troepen maar hij is dan al te ziek en verzwakt om te kunnen overleven en zes dagen later sterft hij.  Na de oorlog is Kitty nog op zoek gegaan naar Leo, en het treurige nieuws van zijn dood bereikte haar.”

Leo Kok ligt begraven op het Nederlands ereveld in Salzburg.

Tekeningen

Tijdens zijn verblijf in Kamp Westerbork maakte Leo Kok verschillende tekeningen, aquarellen en schetsen. Dat veel van dit werk de oorlog heeft ‘overleefd’ is te danken aan een bevriende marechaussee, die ze voor Kok uit Westerbork wist te smokkelen. Vanwege de kwetsbaarheid van het materiaal worden deze tekeningen niet vaak getoond. De tentoonstelling in Barneveld is daarmee bijzonder.

Leo Kok - Barakinterieur met stapelbedden
Leo Kok – Barakinterieur met stapelbedden (Museum Nairac)

Kunsthistoricus Jaap Nijstad, de zoon van Kitty de Wijze, maakte enige tijd geleden voor omroep Max een documentaire over het leven en werk van Leo Kok. Hij bezocht hiervoor onder meer de kampen waar Leo gevangen zat. De documentaire maakt onderdeel uit van de tentoonstelling in Barneveld.

Westerbork op papier in Museum Nairac is tot 29 augustus 2020 te bezoeken. Meer informatie op de website van het museum

Documentaire ‘Getekend in Westerbork’

Boek: Getekend in Westerbork


Verder speuren:

Bekijk ook onze uitgebreide onderwerpenlijst of het personenregister


Uit het archief:

Meer tips ➱