Nét geen miniatuurbijbel

De Bondy-richtlijn voor miniatuurboeken

Vanaf 3 oktober is in Museum Meermanno de tentoonstelling ‘Xtra Small. Miniatuurboekjes in Museum Meermanno’ te bewonderen. Samen met collega Rickey Tax zocht ik de afgelopen weken de mooiste en meest bijzondere kleine boekjes uit onze collectie bij elkaar. Die boekjes hebben als gemene deler dat ze niet hoger zijn dan drie inch (76 mm), de zogenaamde Bondy-richtlijn.

Het standaardwerk van Louis Bondy (abebooks.com)
Het standaardwerk van Louis Bondy (abebooks.com)
Die richtlijn is genoemd naar de Brit Louis Bondy, die in 1981 een standaardwerk schreef over miniatuurboekjes. Omdat zo’n regel iets is waarover je gemakkelijk ruzie kunt maken, hanteren de Library of Congress in Washington en een paar andere dissidenten een bovengrens van 10 cm. In Meermanno houden we voor deze tentoonstelling vast aan die drie inch.

Maar daar wilde ik het niet over hebben. Het vervelende van het maken van een selectie is dat er een heleboel moois afvalt dat je ook graag had willen laten zien. Omdat twintig boekjes met de werken van Cicero wel erg veel is, of omdat een boekje eigenlijk in een te slechte staat is om te exposeren – al kunt u het dan natuurlijk altijd adopteren via onze actie ‘Boek zoekt vrouw, man en bedrijf’. Maar van de kleinste van onze Parijse bijbels vond ik het wel echt jammer. Die was namelijk te groot.

Het Museum heeft vijf van die bijbels. Het zijn kleine boeken – dit exemplaar is 114 mm hoog – uit de dertiende eeuw of vroege veertiende eeuw. Dat neemt niet weg dat ze net zo zijn vormgegeven als hun grote broers: de tekst in twee kolommen, met versierde initialen en (soms) miniaturen. Ze zijn geschreven op flinterdun perkament. De (Latijnse) bijbeltekst is een ‘gecorrigeerde’ versie van Hieronymus’ vertaling uit ca. 400, die in de dertiende eeuw door Dominicaanse monniken in Parijs werd gemaakt. Vandaar de naam van dit type boek, waarvan overigens ook grote exemplaren bestaan.

- advertentie -

Herbonden

De andere Parijse bijbels in de museumcollectie zijn groter, al is de grootste met 170 mm nog altijd bescheiden te noemen. Hoewel: bijna alle middeleeuwse handschriften zijn minstens een keer herbonden, waarbij alle buitenmarges zijn afgesneden. Oorspronkelijk zijn ze dus allemaal (iets) groter geweest.

~ Erik Geleijns – Museum Meermanno
Conservator oude collectie

Boek: My Miniature Library – 30 Tiny Books to Make, Read and Treasure

Museum Meermanno in Den Haag zet op Historiek iedere maand een interessant boek uit de eigen collectie in de schijnwerpers. Er wordt wisselend aandacht besteed aan de historische en moderne (v.a. 1850) collectie van het museum. Een overzicht van al geplaatste boeken is altijd op deze pagina te vinden.

Dit atikel is afkomstig van online geschiedenismagazine www.historiek.net

Meer van dit soort berichten? Like ons dan!

Gelijk naar geschiedenisboeken over:
Ook adverteren op Historiek?
Goede keus! Klik hier