In aanloop naar de opening van het vernieuwde Nederlands Fotomuseum in het Santos Warehouse op Katendrecht in Rotterdam is het nieuwe onderkomen voorzien van uv-werende folie. De maatregel moet de nationale fotocollectie beschermen tegen schadelijke straling en bijdragen aan een stabiel binnenklimaat in het monumentale pakhuis.
Het Nederlands Fotomuseum werd in 2003 opgericht, mede dankzij een legaat van Hein Wertheimer, een amateurfotograaf die bij zijn dood maar liefst 22 miljoen gulden naliet ter stimulering van de fotografie en de oprichting van een fotomuseum.
Tot voor kort was het museum gevestigd in het bedrijfsverzamelgebouw Las Palmas op de Kop van Zuid. De Rotterdamse culturele instelling was echter al langere tijd op zoek naar een andere locatie. In 2023 werd dankzij een royale schenking van stichting Droom en Daad het negen verdiepingen tellende pakhuis aan de Rijnhaven in Rotterdam-Zuid aangekocht. Dit monumentale pakhuis opende de deuren in 1903 en diende lange tijd als opslagplaats voor Braziliaanse koffie. Al sinds de jaren vijftig stond het pand echter grotendeels leeg.
De afgelopen tijd is het voormalig koffiepakhuis, dat flink vervallen was, ingrijpend gerenoveerd. Zo kwam er bijvoorbeeld een groot depot voor kostbare archieven van onder meer Ed van der Elsken, vroege daguerreotypes en meer eigentijds werk, van bijvoorbeeld Erwin Olaf en Dana Lixenberg.
Uv-straling
Grote glaspartijen aan de bovenzijde moeten het pand een open en lichte uitstraling geven, maar zorgden ook voor uitdagingen vanwege het binnenvallende zonlicht. Uv-straling versnelt namelijk de verkleuring en veroudering van foto’s en negatieven. Om die reden is recent glasfolie aangebracht die vrijwel alle (99,9%) schadelijke straling tegenhoudt. Afhankelijk van de functie van de ruimte zijn door het bedrijf Greenwrap drie soorten folie aangebracht.
Het museum spreekt van een belangrijke stap in voorbereiding op de opening, die gepland staat voor 7 februari 2026. De nationale schatkamer van de fotografie verhuist dan officieel naar Katendrecht. Bezoekers kunnen daarna niet alleen voor tentoonstellingen in het voormalige pakhuis terecht, maar ook nieuwe depotruimtes en restauratieateliers bekijken. Het museum herbergt straks tevens een restaurant met ‘panoramisch uitzicht’ en een bibliotheek met de grootste fotoboekencollectie in Europa.
De komende maanden staan in het teken van de inrichting van de zalen en veilig overbrengen van de collectie, die ruim zes miljoen fotografische objecten telt.
Bestuurlijke onrust
De verhuizing naar het Santos Warehouse volgt op een roerige periode voor het museum. Afgelopen zomer kwam de instelling in het nieuws na het ontslag van directeur Birgit Donker, na interne spanningen over haar beleid en de organisatiecultuur. Donker had eerder 25 september 2025 genoemd als openingsdatum, maar volgens de raad van toezicht was die datum onhaalbaar. Uiteindelijk werd de officiële heropening vastgesteld op 7 februari 2026. Sinds het vertrek van Donker staat het museum onder leiding van een waarnemend directeur.
De jaren zestig door de camera van Louis van Paridon
Nederlands Fotomuseum verwerft pakhuis in Rotterdam (dankzij royale schenking)
Beroemde fotograaf August Sander maakte in 1930 uniek stadsgezicht van Rotterdam
Een amateurfotograaf, ca. 1907
Emmy Andriesse: fotografe van de Hongerwinter
Duitse zwembroekfoto zorgde in 1919 voor opschudding