De woning van kunstenaar Panamarenko in de Antwerpse wijk Seefhoek is sinds kort een beschermd monument. De Vlaamse overheid heeft het voormalige woon- en werkhuis van de excentrieke kunstenaar, die eigenlijk Henri Van Herwegen heette, erkend vanwege de uitzonderlijke historische, artistieke en architecturale waarde.
Panamarenko vestigde zich in 1970 in het hoekpand aan de Biekorfstraat en bleef er wonen en werken tot 2002. In die periode richtte hij het pand volledig in naar zijn eigen visie, waardoor het uitgroeide tot een artistieke werk- en leefomgeving waar veel van zijn creaties het licht zagen.
Zowel het interieur als de buitenkant van het huis, met onder meer een glazen loggia van tien meter breed en een helikopterplatform, ademen volgens het ministerie de geest van de bekende kunstenaar.
Na zijn vertrek bleef zowat de volledige inboedel ter plaatse bewaard, wat bijna nooit gebeurt. Bezoekers kunnen zo echt binnenstappen in het creatieproces en het universum van een wereldberoemde topartiest.
Het M HKA (Museum voor Hedendaagse Kunst Antwerpen) beheert het huis en de inhoud, in samenwerking met de Panamarenko Foundation.
Fysieke herinneringsplek
Panamarenko stond bekend als kunstenaar, uitvinder, ingenieur en dromer. Hij ontwierp onder meer vliegende rugzakken, luchtboten en andere constructies waarmee hij op speelse wijze de wetten van de natuurkunde uitdaagde. Zijn werk werd internationaal tentoongesteld en is verspreid geraakt over musea en collecties wereldwijd. Een apart Panamarenkomuseum bestaat er in België niet, waardoor het huis een belangrijke fysieke herinneringsplek vormt.
De erkenning van het Panamarenkohuis komt op een symbolisch moment: in 2025 zou de kunstenaar vijfentachtig zijn geworden. Onder de noemer ‘Panamarenko85’ wordt zijn leven en werk volgend jaar met diverse tentoonstellingen en evenementen in Vlaanderen in de schijnwerpers gezet. De Vlaams minister van Onroerend Erfgoed, Ben Weyts, is van mening dat jubileum niet onopgemerkt voorbij mag gaan.
Zelfs mensen die weinig voeling hebben met kunst kennen wel Panamarenko. Hij was dan ook niet in 1 hokje te plaatsen: hij was kunstenaar, ingenieur, fysicus, uitvinder en visionair. Hij ging in tegen alle conventies en creëerde spectaculaire constructies van een vreemde schoonheid. Zo leverde hij een unieke bijdrage aan het verhaal van Vlaanderen. We willen het gebouw waar zijn creaties tot stand kwamen graag bewaren voor volgende generaties.
Panamarenko, de Antwerpse kunstenaar, zegt het zelf
Panamarenko (1940-2019) – Icarus achterna
De Antwerpse ‘Kruisafneming’ van Rubens
Wat zocht Albrecht Dürer in Antwerpen?
Quinten Massijs (ca. 1466-1530) – Zuid-Nederlandse schilder