Solidarność, de vakbond van Lech Walesa

De Poolse vakbond Solidarność (Solidariteit) speelde begin jaren tachtig een sleutelrol in het verzet tegen het communistische regime. Onder leiding van Lech Wałęsa groeide de beweging uit tot een breed maatschappelijk front dat uiteindelijk bijdroeg aan het einde van het communisme in Polen. Google eerde de vakbond in 2014 nog met een speciale Doodle op de Poolse startpagina.

De opkomst van Solidarność betekende een keerpunt in de geschiedenis van het Oostblok. Wat begon als een vakbond op de Lenin-scheepswerf in Gdańsk, groeide uit tot een veel bredere sociale beweging die miljoenen Polen wist te mobiliseren. De Polen vroegen niet alleen om meer rechten voor arbeiders, maar eisten ook democratische hervormingen. Hoewel de vakbond eind 1981 werd verboden en Wałęsa gevangen werd gezet, bleef de beweging ondergronds actief.

Lech Walesa zat ongeveer een jaar gevangen. Toen hij weer op vrije voeten kwam, werd Solidarność verboden. Vanwege zijn inzet voor de Poolse arbeiders ontving Walesa in 1983 de Nobelprijs voor de Vrede.

Parlementsverkiezingen van 1989

In het bewogen jaar 1989 werd Solidarność weer gelegaliseerd. De vakbond mocht dat jaar als politieke partij zelfs meedoen aan de eerste deels vrije parlementsverkiezingen in het communistisch land. Deze verkiezingen vonden plaats op 4 juni 1989. Grote overwinnaar werd Solidarność. De partij won maar liefst 161 van de 162 beschikbare zetels. Ruim een jaar later werd Lech Walesa president van Polen.

Lech Wałęsa spreekt in 1989 het Amerikaanse Congres toe