Week van de koloniale geschiedenis

Wat is een lijnbaan?

Verschillende steden in Nederland hebben een Lijnbaan. Aan de namen van deze straten of lanen is te zien dat zich op deze plek vroeger een zogenoemde touwslagerij bevond. Deze hadden namelijk een lijnbaan, van soms wel driehonderd meter lang, waar de draden van een nieuw touw, onder meer met behulp van een klos, in elkaar werden gedraaid.

Uitscheren van de garens op de lijnbaan (CC BY-SA 3.0 - wiki - Kerkvorst)
Uitscheren van de garens op de lijnbaan (CC BY-SA 3.0 – wiki – Kerkvorst)
De op de lijnbaan vervaardigde touwen, werden onder meer gebruikt in de scheepvaart, bijvoorbeeld voor de tuigage van zeilschepen. De touwslagerijen waren doorgaans dan ook te vinden in de havensteden, of in steden die dankzij de nabijheid van rivieren een goede verbinding hadden met de grotere havens.

Enkele voorbeelden van steden met straten die verwijzen naar de voormalige touwslagerij: Rotterdam (Lijnbaan), Amsterdam (Lijnbaansgracht), Groningen (Lijnbaanstraat) en Maastricht (Touwslagersdreef). In de Utrechtse stad Oudewater, vooral ook bekend van de heksenwaag, bevindt zich in een voormalige baanschuur, aan het eind van een voormalige lijnbaan een Touwmuseum. Daar wordt van alles verteld over de wijze waarop hier vroeger touw werd gemaakt.

Ook interessant: De klos zijn – Herkomst van de uitdrukking

- advertentie -

Archiefstukken:

Meer tips ➱

Verder speuren:

Bekijk ook onze uitgebreide onderwerpenlijst of het personenregister