Weerspreuken voor de maand februari

2 minuten leestijd
Februari
Februaribeeld (CC0 - Pixabay - MabelAmber)

Over het weer raakt de mens niet uitgesproken. Niet zo verwonderlijk dus dat onze taal veel spreuken en uitdrukkingen met verwijzingen naar het weer bevat. Een beknopt lijstje met enkele oude weerspreuken voor de maand februari, ook wel bekend als de ‘maand van carnaval’.

Als iets duidelijk wordt uit onderstaande spreuken is dat men vroeger dacht dat een relatief warme februari een voorbode was voor een koude maand maart…

  • Nooit is schrikkelmaand zo fel, of ze heeft haar vijf schone dagen wel.
  • Als de kat in februari in de zon ligt, moet zij in maart weder achter het vuur. (kortom: een warme februari geeft een koude maart)
  • Blazen de muggen in februari alarm, houdt in maart de oren warm.
  • Februari muggendans, geeft voor maart een slechte kans.
  • Februari komt verklaren, dat men hout en kool moet sparen.
  • Februari mist, hooi in de kist.
  • Februari regen, is de landman zegen.
  • Februari zacht en stil, dan komt de noordenwind in april.
  • ’t Kort maandeke is dik het stortmaandeke (veel regen in februari)
  • In februari sneeuw en regen betekent goddelijke zegen.
  • Is februari zacht, de lente brengt vorst bij nacht.
  • Hoor je in februari de donder, dan zul je zien een zomerwonder.
  • Komt februari met goed weer, dan vriest het in het voorjaar des te meer.
  • Ligt de wind in februari stil, dan komt hij zeker in april.
  • In februari al de lente? Dat geeft broden zonder krenten.
  • Niets van de lente wordt verwacht, als februari is te zacht.

Feesten en sprokkelen

De maandnaam februari is afgeleid van het Latijnse februare (reinigen). Dit verwijst naar de rituele zuiveringen die in deze periode centraal stonden, vaak gepersonifieerd door de god Februus, die zowel door de Etrusken als de Romeinen werd vereerd. Halverwege deze traditioneel laatste wintermaand vierden de oude Romeinen de Lupercalia: een populair reinigings- en vruchtbaarheidsfeest ter ere van de wolfsgod Lupercus, waarbij de stad werd gezuiverd van boze geesten. Tegenwoordig staat februari ook wel bekend als de maand van carnaval.

Een man en een vrouw sprokkelen hout
Een man en een vrouw sprokkelen hout, anonieme prentmaker in de stijl van Rembrandt, ca. 1630-1700 (CC0 – Rijksmuseum)

Vroeger werd februari ook geregeld aangeduid als de ‘sprokkelmaand’. De herkomst van die naam is niet helemaal duidelijk, maar volgens de bekendste lezing moest men in deze traditioneel koudste wintermaand vaak de deur uit om haardhout bij elkaar te sprokkelen. Het meeste brandhout was inmiddels al opgestookt, waardoor men op pad moest: sprokkelen. Elk stukje hout telde.

Ondanks al dit extra werk werd over de sprokkelmaand ook wel gezegd dat er in februari het minste geklaagd werd van het hele jaar. Dat had echter vooral te maken met het feit dat deze maand nu eenmaal minder dagen telt waarop überhaupt geklaagd kán worden (28 of 29).

Bronnen

-Nederlandse spreekwoorden, spreuken en zegswijzen – K. ter Laan
-https://www.weerheerhugowaard.nl/weerspreuken-februari
-https://www.etymonline.com/word/February
-https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010628081:mpeg21:a0055
×