Voor de Zuid-Australische kust is het wrak gevonden van een Nederlands koopvaardijschip dat daar in 1857 verging. Het gaat om de Koning Willem de Tweede, een fregat dat dat jaar Chinese mijnwerkers vanuit Hongkong naar Australië vervoerde.
Nadat ongeveer vierhonderd Chinese mijnwerkers waren afgezet bij de havenplaats Robe sloeg het noodlot voor het Nederlandse fregat toe. Terwijl de mijnwerkers inmiddels begonnen waren aan een voettocht naar de goudvelden in deelstaat Victoria werd het schip in de haven getroffen door een zware storm.
Het ruim veertig meter lange fregat liep door de stevige wind uiteindelijk dusdanig veel schade op, dat het als verloren moest worden beschouwd. De kapitein besloot het schip op een zandbank te laten lopen. Daar brak het door de hevige golfslag uiteindelijk in stukken. Zestien van de in totaal vijfentwintig opvarenden kwamen om het leven toen hun reddingsboot omsloeg terwijl ze de kust probeerden te bereiken.
Zoektocht
Ruim anderhalve eeuw bleef de exacte locatie van het scheepswrak onbekend. In 2022 werd een internationaal onderzoeksteam gevormd, door onder meer het Australian National Maritime Museum, Flinders University en de Nederlandse maritiem archeoloog Ruud Stelten. Met behulp van metaaldetectoren en een zogeheten magnetometer werden uiteindelijk in ondiep water op circa vierhonderd meter van de kust resten van het schip gelokaliseerd.
Het gaat onder meer om delen van de windas, een mechanisme waarmee het anker kon worden gehesen, en ijzeren onderdelen van het scheepsframe. Ook is een houten plank aangetroffen, wat erop kan wijzen dat grotere delen van het schip nog onder het zand bewaard zijn gebleven.
De vondst is volgens de betrokken onderzoekers van groot belang, omdat er relatief weinig bekend is over Nederlandse schepen uit de negentiende eeuw. Veel meer kennis bestaat er over zeventiende-eeuwse schepen, zoals de beroemde Batavia. Onderzoeker James Hunter spreekt tegenover het Australische tijdschrift Cosmos van een wrak met “verbluffend potentieel”.
Gebruiksvoorwerpen
Omdat het schip vrij plotseling ten onder ging, denken archeologen dat veel gebruiksvoorwerpen en persoonlijke eigendommen nog in het wrak aanwezig zijn. Die kunnen waardevolle inzichten opleveren in het leven aan boord en de omstandigheden van de bemanning en passagiers.
De komende tijd zal het team het wrak verder documenteren. Daarbij wordt gekeken of meer onderdelen blootgelegd kunnen worden en of er voorwerpen veilig geborgen kunnen worden.
Wrak Nederlandse onderzeeboot Hr. Ms. K XI gevonden bij Australië
De schipbreuk van de Méduse (1816)
Waar kwamen de eerste bewoners van Australië vandaan?
MS Oranje, passagiersschip met een roerige geschiedenis
De Australische Aboriginals betaalden een hoge prijs voor de Britse kolonisatie