Biograaf Rob Groenewegen werkt aan een biografie van Albert Kuyle, een schrijver en publicist die in het interbellum een opvallende rol speelde binnen het katholieke literaire milieu en zich later verbond aan fascistische bewegingen.
Albert Kuyle was het pseudoniem van Louis Maria Albertus Kuitenbrouwer (1904-1958). Hij manifesteerde zich in de jaren twintig en dertig als dichter, schrijver, journalist en uitgever. Daarnaast verwierf hij bekendheid als polemist en pamflettist. Kuyle behoorde tot de oprichters van het invloedrijke katholieke jongerentijdschrift De Gemeenschap, dat een belangrijk platform vormde voor vernieuwende literatuur binnen katholieke kring.
Aanvankelijk gold Kuyle als een groot literair talent. In de loop van de jaren dertig groeide echter de weerstand tegen zijn optreden en ideeën. Die weerstand hing niet alleen samen met zijn uitgesproken karakter, maar vooral met de politieke keuzes die hij maakte in een periode van toenemende ideologische spanningen. In 1936 sloot Kuyle zich bijvoorbeeld aan bij het fascistische Zwart Front en werd hij adviseur en campagneleider van Arnold Meijer, de controversiële roerganger van de beweging.
Tijdens de Duitse bezetting trad Kuyle zelf enige tijd op als propagandist van de partij, die toen opereerde onder de naam Nationaal Front. Na de oorlog werd aan Kuyle een publicatieverbod van enkele jaren opgelegd wegens zijn fascistische en antisemitische publicaties (waarvan hij zich overigens niets aantrok). In cassatie werd deze straf later omgezet in een voorwaardelijke veroordeling.
Historische context
Het onderzoek van Groenewegen, dat momenteel in voorbereiding is, gaat zich zowel richten op Kuyles persoonlijke leven en omgeving als op de bredere historische context waarin de auteur opereerde. Groenewegen:
Wat betreft Kuyles culturele en literaire activiteiten tot aan circa 1935 is zijn historische belang buiten ieder denkbare twijfel verheven. Hier valt onder meer te denken aan zijn contacten met illustere tijdgenoten als Menno ter Braak, A. den Doolaard, Anton van Duinkerken, Jan Engelman, Albert Helman, H. Marsman, Charles Nypels, Paul van Ostaijen, Otto van Rees en Theun de Vries.
Het onderzoek wordt ondersteund door het Cultuurfonds, het Jaap Harten Fonds en het Nederlands Letterenfonds. Als meelezers zijn betrokken em. prof.dr. Jaap Goedegebuure, prof.dr. Mathijs Sanders, dr. Hans Anten, dr. Chris van der Heijden en dr. Willem Huberts.
De boekpublicatie wordt rond 2030 verwacht bij uitgeverij Walburg Pers. Wie beschikt over relevant archiefmateriaal, correspondentie of andere inhoudelijke informatie die mogelijk kan bijdragen aan het onderzoek, wordt uitgenodigd contact op te nemen met de biograaf, die te bereiken is via [email protected]. Groenewegen: “Iedere snipper is van harte welkom”.
Rob Groenewegen publiceerde eerder biografieën van de auteurs Jo Otten, Victor E. van Vriesland en, meest recent, over Arthur van Schendel.
Het Nederlandse fascisme 1923-1945
Documentaire toont loze beloften vooroorlogse Nederlands fascisme
Arthur van Schendel – Nederlandse schrijver
De voornaam Vanessa – Een vondst van de Ierse schrijver Jonathan Swift
Vergilius – Romeinse dichter en schrijver van de Aeneis
Jacob van Lennep – Een bezielde schavuit