Een schilderij dat lange tijd werd beschouwd als een kopie van een werk van Caravaggio, is mogelijk toch van de hand van de beroemde Italiaanse meester zelf. De conclusie wordt getrokken na een analyse met behulp van kunstmatige intelligentie, uitgevoerd door het Zwitserse bedrijf Art Recognition. Dat meldt de Britse krant The Guardian deze week.
De kans dat het om een authentiek werk van Caravaggio gaat, wordt door het bedrijf ingeschat op 85,7 procent.
Het gaat om het werk De luitspeler, dat in de achttiende eeuw werd aangekocht voor Badminton House in Gloucestershire. Ooit werd het schilderij door experts van onder meer Sotheby’s en het Metropolitan Museum in New York nog afgedaan als een kopie of werk uit de ‘kring van Caravaggio’. In 2001 werd het verkocht voor ruim 70.000 euro. Als het inderdaad een origineel blijkt te zijn, zou de waarde vele tientallen miljoenen euro kunnen bedragen.
Het aantal overgebleven werken van Caravaggio is klein. De schilder, die leefde van 1571 tot 1610, wordt beschouwd als een van de invloedrijkste kunstenaars van de barok en is bekend om zijn radicale gebruik van licht en donker (chiaroscuro).
Van het schilderij De luitspeler bestaan meerdere versies. Naast de Badminton-versie is er een exemplaar in de Hermitage in Sint-Petersburg en een andere variant in de Wildenstein-collectie. Die laatste versie, waarin de luitspeler eerder als vrouw dan als jonge man is afgebeeld (zoals bij de Badminton-versie), werd eveneens getest met kunstmatige intelligentie. Volgens Art Recognition gaf de AI-analyse voor dit werk een negatief resultaat. Eén van de punten van kritiek betrof de luit zelf: die zou opvallende gebreken vertonen, in tegenstelling tot de versies in Badminton en de Hermitage.
Techniek
Art Recognition maakt bij haar analyses gebruik van kunstmatige neurale netwerken, waaronder zogenoemde convolutionele netwerken en zogeheten vision transformers, een moderne architectuur die ook wordt toegepast in toepassingen als ChatGPT. Deze algoritmes worden getraind op zaken die kenmerkend zijn voor een specifieke kunstenaar, op basis van duizenden beeldfragmenten van erkende werken. Door de algoritmes vervolgens los te laten op een nog niet geverifieerd werk, kan een inschatting worden gemaakt van de mate van overeenstemming. Volgens de onderzoekers is een betrouwbaarheidsscore van meer dan 80 procent uitzonderlijk hoog.
Onder kunsthistorici is nog weinig overeenstemming over de bruikbaarheid van kunstmatige intelligentie bij het toeschrijven van schilderijen. De methode is relatief nieuw en wordt nog maar beperkt toegepast, waardoor sommige experts terughoudend zijn met het aanvaarden van conclusies die niet voortkomen uit traditioneel kunsthistorisch onderzoek.
-https://art-recognition.com/about-us/
-https://en.wikipedia.org/wiki/The_Lute_Player_(Caravaggio)
Bewust zien van hetzelfde zien: Caravaggio en R.E.M.
De mythe van Narcissus en de oorsprong van het begrip ‘narcisme’
Aartsengel Michaël – Cultus en iconografie
Roger Raveel – Vlaamse kunstenaar
