De Franse president Emmanuel Macron heeft aangekondigd dat voortaan jaarlijks op 12 juli een nationale herdenking wordt gehouden ter ere van Alfred Dreyfus, de joodse legerofficier die in 1894 ten onrechte werd veroordeeld omdat hij gespioneerd zou hebben voor de Duitsers.
Met de herdenking wil Macron naar eigen zeggen recht doen aan de historische betekenis van de zogenoemde ‘Dreyfus-affaire’, die Frankrijk aan het einde van de negentiende eeuw diep verdeelde. Dreyfus werd na een oneerlijk proces gedegradeerd en verbannen naar het beruchte Duivelseiland bij Frans-Guyana. Hij was toen zesendertig jaar oud.
De affaire bracht bekende Franse intellectuelen en politici in beweging. Schrijver Émile Zola publiceerde in 1898 zijn beroemde open brief J’accuse, waarin hij de overheid beschuldigde van een gerechtelijke dwaling. Het leidde tot een felle publieke discussie over de rechtsstaat, burgerrechten en de rol van het leger.
Eerherstel
Uiteindelijk leidde dit ertoe dat de Fransman werd teruggehaald en een nieuw proces kreeg. Toen werd duidelijk dat er met bewijsmateriaal was geknoeid en dat antisemitisme een rol speelde in de samenzwering tussen leger en overheid. In 1906 werd Dreyfus uiteindelijk dus in ere hersteld en opnieuw opgenomen in het leger.
De Franse president memoreert in een verklaring ook de rol van de zogenoemde ‘Dreyfusards’ – een bijnaam voor de groep politici, juristen en intellectuelen die zich onvermoeibaar inzette voor Dreyfus’ eerherstel. Zij belichaamden volgens Macron de idealen van de Franse Revolutie en gaven vorm aan wat hij aanduidt als het ‘Dreyfusisme’: een politieke en morele houding waarin de waarheid centraal staat.
Afgelopen juni werd Dreyfus nog postuum bevorderd tot brigadegeneraal.
De Dreyfus-affaire: de onterechte veroordeling van Alfred Dreyfus
‘De Officier’, een thriller over de Dreyfus-affaire-https://www.lemonde.fr/politique/article/2025/07/12/rehabilitation-d-alfred-dreyfus-emmanuel-macron-instaure-une-journee-de-commemoration-le-12-juillet-pour-l-officier-juif-injustement-accuse-de-trahison_6620862_823448.html
François Villon – De struikrover-dichter
Culturele invloed van de Hugenoten
Childerik – Koning der Franken