Daders en daderschap in Kamp Vught (1942

Hoe functioneerden de daders binnen het terreursysteem van Kamp Vught? Die vraag staat centraal in het boek Kamp Vught 1942-1944: daders en drijfveren, waarin auteur Bert Oomen ingaat op de achtergronden en motieven van zowel de directe kampbewakers als de beleidsmakers die het kamp van achter een bureau aanstuurden.

Zijn boek werd op 16 mei gepresenteerd in Nationaal Monument Kamp Vught. Oomen onderzoekt in de uitgave dus niet alleen de rol van de bewakers in het kamp, maar ook die van de zogenoemde ‘schrijftafelmoordenaars’ in Den Haag en Berlijn, die “het terreurapparaat en de vernietigingsmachine bedachten en draaiende hielden”.

Kamp Vught was het enige SS-concentratiekamp in bezet West-Europa. Het kamp functioneerde niet alleen als strafkamp voor tegenstanders van het naziregime, maar was ook een zogeheten Jodenkamp, bedoeld om Joden in op te vangen voordat ze op transport konden worden gezet naar de vernietigingskampen in het Oosten. Door deze dubbelfunctie biedt de geschiedenis van het kamp volgens Oomen bijzondere inzichten in het bredere terreurapparaat van het Derde Rijk.

Bert Oomen (1945) werd zelf geboren in Vught en werkte tot zijn pensioen als stedenbouwkundige. Sinds zijn terugkeer naar Vught in 2010 doet hij als vrijwilliger historisch onderzoek voor het herinneringscentrum. Eerder schreef hij het boek Ze bouwen daarginds een concentratiekamp, over de inwoners van Vught tijdens de oorlogsjaren. In zijn nieuwe boek wordt het daderschap in een brede context geplaatst.

Tijdens de presentatie benadrukte Olaf Tempelman, redacteur bij de Volkskrant, het belang van het werk:

“Als er iets is wat Bert in zijn boek inzichtelijk maakt, dan is dat het gemak waarmee mensen zich kunnen aanpassen aan omstandigheden waarin een democratie zomaar wordt uitgewist. Aan omstandigheden waarin het ineens gewoon is dat bevolkingsgroepen worden ontmenselijkt. Het blijkt simpelweg een ‘verandering van context’. Veel mensen blijken hun hun koers te bepalen met een soort radar die is afgestemd op wat in een bepaalde context aanvaardbaar is. Als in een nieuwe morele context aanvaardbaar wordt dat mensen worden gedeporteerd, dan aanvaarden zij dat.

Verder lezen:

Boek: Kamp Vught 1942-1944

Ze bouwen daarginds een concentratiekamp

Kamp Vught – Concentratiekamp

Philips-Kommando in Kamp Vught

Redactie

Historiek is een onafhankelijk online geschiedenismagazine voor een breed publiek. We willen geschiedenis en actualiteit met elkaar verbinden en geschiedenisverhalen gratis toegankelijk maken.