Johann Nathan had in 1860 de twijfelachtige eer om als laatste in vredestijd in Nederland door een burgerlijke rechtbank ter dood te worden veroordeeld. Op 31 oktober werd hij op de Markt in Maastricht opgehangen, als straf voor de brute moord op zijn schoonmoeder.
De in 1826 in het Duitse plaatsje Endenich geboren moordenaar verdiende de kost samen met zijn schoonmoeder Sofia Driessen-Corsten door als marskramer met pluimvee, boter en andere waren door Limburg te trekken. De twee woonden allebei in Broeksittard, een voormalig kerkdorpje aan de Duitse grens dat tegenwoordig onderdeel uitmaakt van de gemeente Sittard-Geleen. Volgens verschillende dorpsbewoners boterde het niet erg tussen Johann Nathan en zijn schoonmoeder en hadden de twee geregeld ruzie.
Op 25 november 1859 ging het helemaal mis. Volgens Nathan werden hij en zijn schoonmoeder die dag op een stille landweg in Midden-Limburg overvallen door vier mannen. Tegenover de gerechtsdienaren verklaarde schoonzoon later:
De achtenzestigjarige Sofia Driessen-Corsten overleed aan haar verwondingen. Al snel ontstonden er twijfels over het verhaal van haar schoonzoon. Duidelijk werd bijvoorbeeld dat hij slechts oppervlakkige verwondingen had, die helemaal niet pasten bij zijn verhaal van een gewelddadige overval. Bovendien wezen getuigen uit het dorp op de slechte verstandhouding tussen Nathan en zijn schoonmoeder. Schoonzoon bleek ook helemaal niet zo’n frisse jongen te zijn: in Duitsland zat hij verschillende keren in de gevangenis…
Reconstructie
Na een reconstructie concludeerde de rechtercommissaris dat Nathan eigenhandig een einde had gemaakt aan het leven van zijn schoonmoeder. Hij had haar met een stok geslagen en vervolgens met een steen de genadeklap gegeven. Op de plek des onheils werd deze steen later teruggevonden met de haren van het slachtoffer er nog op. Toen Nathan tijdens de aanval gestoord was door een passerende schrijnwerker, verzon hij snel het verhaal van een overval en vroeg hij de man hulp te halen. Pas heel laat erkende de Duitser dat hij de overval verzonnen had en zelf verantwoordelijk was voor de dood van zijn schoonmoeder.
Op 27 juni 1860 werd Nathan door het gerechtshof in Maastricht veroordeeld…
…tot de Straffe des Doods op eene der openbare plaatsen in de gemeente Maastricht uit te voeren door den scherpregter op een schavot, door den verooordeelde met eenen strop om den hals aan eene galg vast te maken en het luik onder zijne voeten te doen wegvallen.
De Duitser deed nog tevergeefs een verzoek om gratie. Op 31 oktober 1860 maakte beul Dirk Janssen een einde aan zijn leven, kort nadat een kapelaan hem het sacrament der stervenden had verleend. Tien jaar later werd de doodstraf in Nederland officieel afgeschaft.
John ‘Babbacombe’ Lee, de man die niet wilde hangen
De geschiedenis van de doodstraf
Albert Wetterman vergiftigde zijn vrouw met rattengif (en moest dat zelf met de dood bekopen)
Nederland hield doodstraf in Indië in stand-https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010541389:mpeg21:p021
-https://www.canonvannederland.nl/nl/kalender/10/1860-10-31
-https://www.nationaalarchief.nl/beleven/onderwijs/bronnenbox/afschaffing-van-de-doodstraf-1870#collapse-4665
‘Spring in de rivier!’ – De doodstraf in het oude Mesopotamië
‘Ontoerekeningsvatbaar of niet?’
Ted Bundy – Biografie van een Amerikaanse seriemoordenaar