Het Van Gogh Museum heeft de collectie uitgebreid met twee pasteltekeningen uit de late negentiende eeuw: Avenue de Clichy, ’s avonds, vijf uur (1887) van Louis Anquetin en Het Comomeer (1897) van William Degouve de Nuncques. Beide kunstenaars waren tijdgenoten van Vincent van Gogh en geven volgens het museum een goed beeld van de artistieke vernieuwing in deze periode.
In de jaren tachtig en negentig van de negentiende eeuw beleefde het medium pastel een heropleving. Dankzij nieuwe pigmenten konden kunstenaars werken maken met een nieuwe kleurintensiteit. Pastels werden niet langer alleen gebruikt in voorbereidende studies, maar als volwaardige kunstwerken. De twee nieuwe aanwinsten van het Van Gogh Museum tonen de uiteenlopende mogelijkheden van deze techniek: het levendige Parijse straatleven van Anquetin tegenover een verstilde, wat dromerige landschap van Degouve de Nuncques.
Louis Anquetin (1861-1932) schilderde Avenue de Clichy, ’s avonds, vijf uur in 1887 in de kunstenaarswijk Batignolles. Het werk vangt het schemertijdstip, met een groene weerspiegeling van gaslicht, rode gloed uit de slagerij en een glanzend nat trottoir. Vijf uur gold destijds als ‘het uur van het vlees’ – het tijdstip waarop het winkelend publiek plaatsmaakte voor sekswerkers.
De titel van het werk en het adres op de achterzijde (113bis Avenue Clichy, Parijs) verwijzen naar een locatie dicht bij het appartement waar Vincent van Gogh destijds met zijn broer Theo woonde. Anquetin en Van Gogh maakten deel uit van dezelfde kunstenaarskring die experimenteerde met het zogeheten cloisonnisme, een stijl met vlakke kleurvlakken omgeven door donkere lijnen, geïnspireerd op Japanse prenten en glas-in-lood.
Belgische symbolist
Het tweede aangekochte werk, Het Comomeer van de Belgische symbolist William Degouve de Nuncques (1867-1935), dateert uit 1897 en was destijds periode al te zien op de Brusselse Salon de La Libre Esthétique. Het Van Gogh Museum:
De Belgische Degouve de Nuncques gebruikte poederig pastelkrijt in een palet van talloze blauwtinten voor dit berglandschap. Hoewel de titel verraadt waar het werk werd vervaardigd, maakt de verstilde stemming het eerder tot een droomlandschap dat tijd en plaats overstijgt. Niet voor niets wordt de kunstenaar gerekend tot het symbolisme. Het oproepen van innerlijke gemoedstoestanden was belangrijker dan een precieze weergave van de zichtbare werkelijkheid.
Degouve was een autodidact en lid van de avant-gardegroep Les XX. De originele lijst, met warme goudtinten, was volgens de kunstenaar een integraal onderdeel van het werk.
Wat het museum betreft sluiten de aankopen mooi aan bij de ambitie om de negentiende-eeuwse tekening als zelfstandig kunstwerk zichtbaar te maken.
De laatste (zware én productieve) maanden van Vincent van Gogh
Zelfportretten van Vincent van Gogh
Kleurenfoto Vincent van Gogh opgedoken
Spelen met de Sterrennacht van Vincent van Gogh
