De aardbeving bij Uden in 1932, de op een na zwaarste ooit in Nederland

Een ondergrondsch gerommel

“Ik werd uit mijn slaap geschud door een plotselingen ruk. Heel ’t gebouw stond te waggelen en te schudden; ik hoorde, hoe er een scheur door den muur van mijn kamer ging. De lange en dubbelgebogen kachelpijp zakte achterover; verscheidene voorwerpen vielen op den grond. ’t Was een allerakeligste gewaarwording…. al duurde het maar eenige seconden. Met een spontaan: „Daar heb je ’t” sprong ik het bed uit, draaide het licht aan en waarschuwde de buurlui. Dit was intusschen niet meer noodig, want het heele huis op de kleinsten na, die als roosjes sliepen was al wakker geschud.

Binnen eenige minuten tijds stonden Paters en broeders bij de verschillende buitendeuren, allemaal in verwachting van wat er nu nog komen zou. In de heele omgeving zagen we licht in de huizen, hoorden alom roepen en praten. Menschen van een naburige boerderij kwamen de Paters vragen, wat er aan de hand was. „Aardschokken!” „Nie meer? Nou, dan gaan we maar weer naar bed!”

In allerijl werd overlegd, wat er moest gedaan worden…. Een groot deel der studenten (een kreeg er in bed al een stuk hout op zijn gezicht) was reeds de slaapzaal ontvlucht en bevond zich gedeeltelijk in de refter, de kapel of buiten…. Wat doen? De anderen wekken of maar verder afwachten? Bij de hevigheid van den schok (die zich om kwart voor één nog eens herhaalde) leek ’t laatste onverantwoordelijk. De prefect der studenten, pater dr. Schoutens, kwam nadelijk op het beste idee. Er werd op de verschillende slaapzalen gecommandeerd: „Allen zich aankleeden, en dan met een of meer dekens naar beneden, naar de gymnastiekzaal!” Deze ruime houten zaal ligt buiten, achter de speelplaats.

Binnen een kwartier was het jonge volkje daar „gelegerd”, natuurlijk op den houten vloer, en werd door de paters bewaakt en gekalmeerd, wat bij de allerkleinsten zoo moeilijk niet was, die zoo’n geval nog wel leuk en aardig vonden.

Heel den nacht bleef de tuin intusschen getoogde bevolkt door getoogde en niet huisbewoners, die de verdere ontwikkeling der gebeurtenissen afwachtten en intusschen elkaar hun „indrukken” schilderden, niet zonder humor en lachen, bij allen ernst! Ik luisterde met plezier naar het verhaal van een der jonge Broeders-novicen, wier slaapzaal gelegen is naast den houtzolder.

Beter (tenminste voor ’t effect van zoo’n nachtelijke aardbeving) kon ’t gewoon niet uitgedacht worden…. Immers, bij den eersten schok bolderden de massa’s planken en blokken vàn-en dòòr-elkaar, met een lawaai dat de broeders verschrikt uit hun bed vlogen, voorloopig nog zonder de minste notitie van wat er gaande was! Eén hunner was zóó van de wijs, dat hij heel den nacht, in een schamel dekentje gehuld, buiten op een der tuinbankjes in een hoekje zat. Hij kreeg er later gezelschap bij, en met hun vieren wachtten zij den traag-opkomenden Maandagmorgen af. Wat aan fietsers en tuffers dien nacht passeerde, werd natuurlijk aangehouden. Vele fietsers hadden van den schok niets gemerkt, maar wel een ondergrondsch gerommel vernomen. Een auto kwam uit Den Bosch….Hoe is het dáár?” „O, Eerwaarde, daar vliegen tafels en stoelen zoo maar door de kamer!”

Middenin al die vreemdsoortige emoties, radio, maar op de meeste stations was het al stil, en wat men op verren afstand nog te hooren kreeg, was niets dan zang en muziek…. Anderen constateerden in gangen en kamers de gevolgen van het aardfenomeen. Op tal van plaatsen waren er scheuren en barsten, sommige van ernstigen aard. Héél ’t huis, om zoo te zeggen, lag vol stukjes kalk en schilfers. Een woord van lof verdient de kordate broeder Bernardinus, die midden in de consternatie van ’t allereerste uur, terwijl de anderen buiten vol angst op de volgende schokken wachtten, de situatie overzag en, in de kapel beginnende, den bezem ter hand nam om alles weer op te ruimen!