Ontdekkingsreizigers noemden Argentinië ‘land van zilver’, maar vonden nauwelijks zilver

Argentinië kampt momenteel met grote economische uitdagingen en moest afgelopen jaar onder meer een beroep doen op reddingspakketten van het Internationaal Monetair Fonds en de Wereldbank. Dat is opvallend als je kijkt naar de naam van het land: die doet juist vermoeden dat het geld er tegen de plinten klotst. Argentinië betekent immers ‘land van zilver’.

Goud is natuurlijk nog aantrekkelijker, maar een land vol zilver klinkt ook niet bepaald armoedig. Hoe kwam Argentinië aan deze bijzondere naam? En is hij terecht?

Voor het antwoord op die vraag moeten we een paar eeuwen terug in de tijd, toen kolonisten ervan overtuigd waren dat zich in het gebied grote zilvervoorraden bevonden. Dit kwam ook terug in de wijze waarop ze over het gebied spraken. De naam Argentinië verwijst direct naar dat verleden: die is afgeleid van argentum, het Latijnse woord voor zilver.

Dat vroege kolonisten dachten zilver te vinden in het gebied was niet zo vreemd. Verhalen over een rijk zilverland waren namelijk hardnekkig. Zo stond de brede rivier bij de huidige hoofdstad Buenos Aires die de natuurlijke grens vormt tussen Argentinië en Uruguay, al sinds begin zestiende eeuw bekend als de Río de la Plata, ofwel zilverrivier. Die naam werd gegeven door de Venetiaanse ontdekkingsreiziger Sebastian Cabot die het gebied in 1522 voor de Spanjaarden verkende.

In de buurt van de rivier ruilde de ontdekkingsreiziger enkele zilveren objecten met leden van een lokale stam. Deze gebeurtenis voedde bij Cabot het idee dat de rivier de natuurlijke toegangspoort vormde tot een land vol kostbare metalen dat zich ergens in de binnenlanden moest bevinden en waarover al langere tijd wilde verhalen rond gingen. Wie de rivier volgde, zo was de gedachte, kwam uiteindelijk uit bij de Sierra de la Plata (Berg van zilver). Vol hoop ging men op pad, maar de expeditie van Cabot was verder niet erg succesvol. Een berg vol zilver vond hij in elk geval niet…

Mede door deze verhalen over een mythische schat in het Argentijnse binnenland en de naamgeving van de zilverrivier, kwam het gebied in de Spaanse koloniale tijd bekend te staan als de Provincias Unidas del Río de la Plata, oftewel de Verenigde Provincies van de Zilverrivier.

Potosí-mijnen

De huidige naam Argentinië werd in de zeventiende eeuw populair gemaakt door onder meer schrijvers en cartografen uit Genua en Venetië die de regio aanduidden als Tierra Argentina (het zilveren land). Na de onafhankelijkheid werd de naam República Argentina (Argentijnse Republiek) in 1860 formeel vastgelegd.

Maar maakte Argentinië zijn naam uiteindelijk nog een beetje waar en werd er dus zilver gevonden? De kolonisten kwamen in ieder geval van een koude kermis thuis. In de binnenlanden vonden ze nooit grote hoeveelheden zilver. En het weinige zilver dat ze in handen kregen, was hoofdzakelijk afkomstig uit de beroemde Potosí-mijnen in het huidige Bolivia. Vandaag de dag ligt dat anders. Het is namelijk niet zo dat de Argentijnse bodem helemaal geen zilver bevat. Dankzij de moderne industriële mijnbouw geldt Argentinië tegenwoordig als een gerespecteerde producent van zilver. Op veel grotere schaal wordt echter het belangrijke lithium gewonnen. Wat dat betreft is de naam Lithiumland meer gerechtvaardigd.

Bronnen