Eerste grote overzichtstentoonstelling voor vergeten zeeschilderes Betzy Akersloot-Berg

Museum Panorama Mesdag presenteert later dit jaar de eerste grote overzichtstentoonstelling gewijd aan de Noors-Nederlandse kunstschilder Betzy Akersloot-Berg (1850-1922). Bij leven genoot de kunstenares internationaal aanzien, maar later raakte zij grotendeels in de vergetelheid. Voor de expositie over haar werk, getiteld Betzy Akersloot-Berg. One of a kind, worden ruim tachtig schilderijen, tekeningen, etsen, foto’s en andere objecten samengebracht.

Betzy Akersloot-Berg werd geboren in Noorwegen en volgde aanvankelijk een opleiding tot verpleegster. Uiteindelijk koos zij voor de schilderkunst. Ze studeerde onder meer aan de tekenschool in Oslo en kreeg les van de Noorse schilder Otto Sinding. Later ontwikkelde ze zich verder, onder begeleiding van de Nederlandse zeeschilder Hendrik Willem Mesdag. In 1887 werd ze geportretteerd door diens schilderende echtgenote, Sientje van Houten.

In een tijd waarin vrouwen slechts beperkt toegang hadden tot kunstopleidingen en de professionele kunstwereld, wist Akersloot-Berg een internationale carrière op te bouwen. Zij werkte onder meer in Oslo, München, Parijs en Den Haag en exposeerde in verschillende Europese landen. In 1889 was haar werk zowel te zien op de Parijse Salon als op de Wereldtentoonstelling in Parijs. Datzelfde jaar nam zij deel aan de tentoonstelling van Levende Meesters in Amsterdam, waar haar werk lovend werd ontvangen.

Critici prezen vooral haar krachtige zeegezichten en haar vermogen om de wisselende atmosfeer van kustlandschappen vast te leggen. Daarmee verwierf zij een eigen positie binnen de schilderkunst rond 1900, in een genre dat destijds sterk door mannen werd gedomineerd.

Vriendschap met de Mesdags

Voor de tentoonstelling zijn bruiklenen samengebracht uit Nederlandse, Noorse en Zweedse musea, waaronder Museum Tromp’s Huys op Vlieland, het Nordnorsk Kunstmuseum, het Perspektivet Museum in Tromsø en het Nationalmuseum in Stockholm. Naast bekende werken zijn ook zelden of nooit eerder getoonde schilderijen en tekeningen te zien.

De tentoonstelling besteedt ook aandacht aan Akersloot-Bergs relatie met het kunstenaars-echtpaar Hendrik Willem Mesdag en Sientje Mesdag-van Houten. Nadat zij in 1882 kennis had gemaakt met het werk van Mesdag, vertrok zij enkele jaren later naar Den Haag om zich verder te bekwamen in de maritieme schilderkunst.

Vlieland

Na haar huwelijk met Gooswinus Akersloot vestigde zij zich in 1896 op Vlieland, waar zij in het huidige Museum Tromp’s Huys woonde en werkte. Het eiland zou uitgroeien tot haar belangrijkste inspiratiebron. Vanuit haar atelier op Vlieland vervaardigde zij gedurende tientallen jaren een omvangrijk oeuvre van zee- en kustgezichten. Vanaf het eiland blijft zij reizen door Europa maken.

Onder de hoogtepunten van de tentoonstelling bevinden zich het grote schilderij Na de Storm uit het Nationalmuseum in Stockholm en het werk Keizerlijk schip voor de kust van het eiland Skorøya (1892), afkomstig uit het Perspektivet Museum in Tromsø. Dat laatste schilderij verbeeldt de aankomst van de Duitse keizer Wilhelm II bij een Noors walvisvaartstation. Volgens Minke Schat, directeur-bestuurder van Museum Panorama Mesdag, verdient de kunstenares aandacht:

Betzy Akersloot-Berg hoort niet in de marge van de kunstgeschiedenis. Zij was een kunstenaar met een eigen koers, een grote werklust en een uitzonderlijk oog voor de kracht van de natuur. Dat wij haar juist hier, in Museum Panorama Mesdag, opnieuw kunnen tonen, is een eer én een opdracht. Het verhaal van Betzy verbindt Noorwegen en Nederland, Scheveningen en Vlieland, de wereld van Mesdag en een bijzondere kunstenaar die volkomen zichzelf bleef.

Bij de tentoonstelling verschijnt een geïllustreerde monografie Betzy Akersloot-Berg. One of a kind, de eerste omvangrijke publicatie over de kunstenaar. De tentoonstelling is van 3 oktober 2026 tot en met 28 februari 2027 te zien in Museum Panorama Mesdag in Den Haag.