Eeuwenoude koperen platen uit Zuid-India, die belangrijke informatie bevatten over koninklijke besluiten en religieuze instellingen in de elfde en twaalfde eeuw, keren terug naar India. De Universiteit Leiden heeft besloten de zogenoemde Chola Plates terug te geven, nadat de landelijke Commissie Koloniale Collecties had geoordeeld dat de objecten waarschijnlijk zonder toestemming uit India zijn meegenomen in de koloniale periode.
De teruggave valt samen met het bezoek van de Indiase premier Narendra Modi aan ons land. De historische objecten zijn zaterdag tijdens een formeel moment in Den Haag getoond in aanwezigheid van Modi en minister-president Jetten. De daadwerkelijke overdracht aan India volgt op een later moment.
Tamil-dynastie
De Chola Plates behoren volgens de universiteit tot de belangrijkste schriftelijke bronnen over het Zuid-Indiase Chola-rijk, een machtige Tamil-dynastie die tussen ongeveer de negende en dertiende eeuw grote delen van Zuid-India beheerste en via handel en zeevaart invloed uitoefende tot in Zuidoost-Azië.
De koperen platen bevatten koninklijke verordeningen over rechten van een boeddhistisch heiligdom en kloosters in Nagapattinam om inkomsten uit omliggende dorpen te innen.
Volgens de Universiteit Leiden zijn de platen niet alleen van belang vanwege hun inhoud over lokaal bestuur en religieuze rechten, maar ook omdat zij informatie bevatten over de relatie tussen het Chola-rijk en het maritieme Srivijaya-rijk in Zuidoost-Azië.
VOC-context
India diende in 2023 een verzoek tot teruggave in. Daarop liet de universiteit onafhankelijk herkomstonderzoek uitvoeren en vroeg zij advies aan de Commissie Koloniale Collecties. Uit dat onderzoek blijkt dat de Chola Plates vermoedelijk tussen 1687 en 1700 zijn opgegraven tijdens werkzaamheden van de VOC in Nagapattinam, een Zuid-Indiase handelsplaats die destijds onderdeel uitmaakte van het koloniale handelsnetwerk van de Verenigde Oost-Indische Compagnie. De objecten zouden vervolgens zonder toestemming van de toenmalige rechthebbenden het gebied hebben verlaten.
Volgens de commissie waren de platen waarschijnlijk bewust begraven om ze in onrustige tijden te beschermen. In 1712 zouden ze via het echtpaar Camper-Kettingh naar Nederland zijn gebracht. Hoe zij de objecten precies in handen kregen, is niet bekend. Sinds 1862 waren de Chola Plates in bezit van de Universiteit Leiden.
De Commissie Koloniale Collecties concludeerde eind 2025 dat sprake was van onvrijwillig bezitsverlies en adviseerde de objecten onvoorwaardelijk terug te geven aan India. Dat advies is door de universiteit overgenomen.
De Chola Plates worden uiteindelijk ondergebracht bij de Archaeological Survey of India (ASI) in New Delhi, de nationale organisatie voor archeologie en erfgoedbeheer. Digitale versies en documentatie blijven beschikbaar voor wetenschappelijk onderzoek in Leiden.
De Indiase gebedsgenezer van Prins Bernhard
De martiale dood van een ‘verwijfde Bengaal’
De Pauwentroon – Symbool van de Perzische sjahs
De Brahmaanse priester die het schaakspel bedacht
