Dat komt voor de bakker – Betekenis en herkomst

/
Kneden voor de bakker
Kneden voor de bakker (Unsplash - Nadya Spetnitskaya)

Als iemand tegen je zegt ‘dat komt voor de bakker’ dan kan je ervan uitgaan dat het in orde komt. Je hoeft je geen zorgen te maken: de klus wordt geklaard. De bekende uitdrukking kan in allerlei situaties worden gebruikt, van het bakken van een taart tot het bouwen van huis. Waar komt deze zegswijze eigenlijk vandaan?

Taalkundigen menen dat de uitdrukking ‘dat komt voor de bakker’ haar herkomst vindt in een oud bakgebruik. Vroeger kneedden mensen soms zelf deeg en brachten dit naar de bakkerij. Het kon om brood-, koek- of taartdeeg gaan. Als men het mengsel had gevormd, leverden ze dit in trommels aan bij de bakker die het vervolgens voor hen bakte. Het kneedbaar maken van het deeg was dus een taak die klanten voor de bakker regelden. Was het deeg gereed, dan was het klaar ‘voor de bakker’.

De zegswijze werd in 1950 voor het eerst genoemd in het Van Dale-uitdrukkingenwoordenboek. Taalgeleerden vermoeden echter dat hij al in de jaren twintig voorkwam. Zo haalde taalkundige F.A. Stoett in zijn Nederlandsche spreekwoorden, spreekwijzen, uitdrukkingen en gezegden (1923-1925) een voorbeeld uit 1924 van de Haarlemse Courant:

“Me poot (waarmee hij eerst strompelde) is weer voor de bakker. Nog al wiedes, anders sou ik toch ook nie na see kanne gaan.”

Toneelstuk

Het toneelstuk ‘t Is voor den bakker (1930) leverde volgens deskundigen mogelijk ook een bijdrage aan de bekendheid van de uitdrukking. Cabaretier Louis Davids (1883-1939) zong in dit stuk een couplet over een jongeman die met een vijftigjarige vrouw trouwde. Hij zei dat ze lelijk was, maar de man was tenminste wel ‘voor de bakker’.

Ook interessant: Hou je waffel!!!
…of: Geschiedenis van bakkers en hun brood
Overzicht van historische uitdrukkingen

Video ‘t is voor de bakker door Louis Davids

Bronnen

-https://onzetaal.nl/taaladvies/komt-voor-de-bakker
-https://www.ensie.nl/woordenboek-van-populair-taalgebruik/voor-de-bakker
-https://www.ensie.nl/nederlandse-spreekwoorden/voor-den-bakker-zijn
-https://www.ensie.nl/spreekwoorden-en-gezegden/voor-de-bakker-zijn
-https://www.dbnl.org/tekst/stoe002nede01_01/stoe002nede01_01_0131.php?q=voor%20de%20bakker#hl1

Bekijk meer over:

Eten en drinken, Taalgeschiedenis

Categorieën

Vorige verhaal

Er als de kippen bij zijn – Herkomst en betekenis

Volgende verhaal

Kat in ’t bakkie – Betekenis en herkomst

Onze belangrijkste rubrieken: