Fort Knodsenburg werd rond 1585 gebouwd aan de noordoever van de Waal bij Lent, tijdens de Tachtigjarige Oorlog. Staatse troepen legden het fort aan nadat Nijmegen zich trouw had verklaard aan de Spaanse koning. Vanuit deze strategische positie konden zij de stad onder vuur nemen. De naam van het fort leeft nog voort in de huidige tijd: tijdens carnaval gaat Nijmegen door het leven als ‘Knotsenburg’.
Fort Knodsenburg bestond uit een vierkante schans met op de hoeken vier bastions, omgeven door een gracht en een aarden wal. Al kort na de aanleg wisten Spaanse troepen het fort te veroveren. Daarmee kregen zij een belangrijke positie in handen, van waaruit het oostelijke rivierengebied kon worden gecontroleerd. In de daaropvolgende jaren wisselde Fort Knodsenburg meerdere keren van bezetter. In 1590 heroverde prins Maurits het fort.
In de loop van de tijd werd het verdedigingswerk aangepast; aan het begin van de achttiende eeuw kreeg het fort bijvoorbeeld een stervorm met een gracht. Tegen het einde van die eeuw raakte het fort in verval. Hoewel Fort Knodsenburg daarna uit het landschap verdween, bleven ondergronds sporen bewaard. De stervormige ligging van sloten en grachten verraadt nog altijd de contouren van het voormalige verdedigingswerk.
Archeologische vondsten
Bij archeologisch onderzoek aan de noordoever van de Waal zijn restanten van het fort aangetroffen. Zo werden in 2012 bijvoorbeeld delen van een kanon gevonden, waarvan uit onderzoek bleek dat deze tijdens gebruik ontplofte. Ook werden stoffelijke resten van een soldaat gevonden, met kogels onder de rechterarm en in de borstkas. Daarnaast troffen archeologen destijds veertien tinnen knopen aan, mogelijk afkomstig van een uniform.
Met bloed ondertekende verklaring uit 1712 ontdekt in Nijmegen
De Valkhofkapel – De Sint-Nicolaaskapel in Nijmegen
De wieg van de Nederlandse schilderkunst stond… in Nijmegen
Nijmegen in de Tweede Wereldoorlog
