De Gebroeders van Limburg / De Gebroeders van Lymborch

Middeleeuwse boekverluchters

De drie Nijmeegse schilders Paul, Herman en Johan van Lymborch (Limburg) kwamen uit een kunstenaarsfamilie in de Burchtstraat in Nijmegen. De drie laatmiddeleeuwse schilders danken hun roem aan de kostbare getijdenboeken Les Belles Heures en Les Très Riches Heures die zij kort na 1400 in Frankrijk voor de hertog Jean de Berry beschilderden. In de internationale kunstgeschiedenis staan zij sinds de negentiende eeuw bekend als de ‘frères de Limbourg’ en de ‘Limbourg brothers’, in het Nederlands vertaald als de ‘gebroeders Van Limburg’.

Van Lymborch

In Nederland staan de drie kunstenaars tot dusver bekend als de gebroeders Van Limburg. Deze schrijfwijze van hun naam werd zo’n honderd jaar geleden geïntroduceerd door de Nederlandse historicus Johan Huizinga, maar komt in geen enkele laatmiddeleeuwse bron voor. In maar liefst zestien Nijmeegse archiefstukken uit de vroege vijftiende eeuw staan de broers met hun echte familienaam Van Lymborch beschreven. Herman, Paul en Johan, geboren in Nijmegen tussen 1385 en 1388, waren de oudste zoons van de beeldsnijder Arnold van Lymborch en woonden aan de Borchstraat (nu Burchtstraat) in het hart van de stad.

Aprilblad uit 'Les Très Riches Heures'
Aprilblad uit ‘Les Très Riches Heures’

De familienaam verwijst naar de stad van hun voorouders, Lymborch – nu Limbourg genoemd – de belangrijkste plaats in het gelijknamige hertogdom, gelegen tussen Aken en Luik in het huidige België. Ook in het beroemde Wapenboek Gelre, rond 1400 geïllustreerd door de grootvader of oudoom van de gebroeders, staat de naam Van Lymborch geschreven. De schrijfwijze van de authentieke familienaam sluit geheel aan bij de aanbevelingen en richtlijnen van de Verenigde Naties voor de notatie van plaatsnamen. Met de naam Van Lymborch, dat wordt uitgesproken als ‘Van Limborch’, vervallen alle nationale, verwarring scheppende varianten.

Wie zijn de Gebroeders van Lymborch?

Van hun vader kregen de drie broers les in de ambachten. Hun grootvader Willem Maelwael en zijn broer Herman waren beiden hofleveranciers van banieren en trompet-doeken voor de hertog van Gelre. Hun oom Johan van Maelwael werkte ook als schilder aan het Gelderse hof, maar ging later werken aan het Bourgondische hof. De gebroeders volgden al snel in hun voetstappen.

- advertentie -

In het begin van de vijftiende eeuw reisden de gebroeders hun oom achterna en gingen uiteindelijk werken voor de Hertog van Berry. Hij was een grote kunstverzamelaar en gaf hen de opdracht twee getijdenboeken te maken met prachtige miniaturen. De gebroeders creëerden gedetailleerde taferelen van het dagelijkse leven van zowel edelen als boeren. Ze zouden nog een paar keer terugkeren naar Nijmegen. Helaas vonden ze een paar jaar later in Frankrijk vlak na elkaar de dood, vermoedelijk door een pestepidemie. Ze hebben slechts een getijdenboek geheel af kunnen maken in hun korte maar krachtige carrière.

Januariblad uit ‘Les Très Riches Heures’
Januariblad uit ‘Les Très Riches Heures’

Het Gebroeders van Lymborch Festival

Om hun tijd, leven en prachtige schilderkunst te vieren organiseert de Stichting Maelwael Van Lymborch al sinds 2005 elk jaar een middeleeuws festival met allerlei activiteiten waarbij het werk van de Gebroeders van Lymborch centraal staat. Het staat bekend als het Gebroeders van Limburg Festival, vanaf 2019 staat het bekend als het Gebroeders van Lymborch Festival.

~ Darinka Thijs

Bron: Johan Maelwael en de Gebroeders van Limburg (Vantilt, 2017)
Lees ook: Getijdenboeken, middeleeuwse devotie ten top

Op 25 en 26 augustus 2018 vindt het Gebroeders van Limburg Festival weer plaats. Klik hier voor meer informatie.

Bekijk ook onze uitgebreide onderwerpenlijst of het personenregister

Dit atikel is afkomstig van online geschiedenismagazine www.historiek.net

Gelijk naar geschiedenisboeken over: