Zo zag Rotterdam eruit rond 1890 – in kleur

3 minuten leestijd
Delftsevaart, Rotterdam, met op de achtergrond de Laurenskerk, ca. 1895
Delftsevaart, Rotterdam, met op de achtergrond de Laurenskerk, ca. 1895

Hoe zag Rotterdam eruit vóór het bombardement van 1940? Dankzij een serie ingekleurde fotochromen is het mogelijk een blik te werpen op het Rotterdam van rond 1890. De afbeeldingen tonen straten, havens en gebouwen die grotendeels verdwenen of tijdens het bombardement van mei 1940 werden verwoest.

In de jaren negentig van de negentiende eeuw was fotochromie erg populair. Hierbij werden negatieven van zwart-witfoto’s met behulp van lithografiestenen ingekleurd. In deze jaren bestond de kleurenfotografie al wel, maar het was nog uiterst duur om echte kleurenfoto’s te laten maken. Fotochromie was veel goedkoper. Rond 1890 werd ook in Rotterdam een hele serie van dergelijke foto’s gemaakt.

Onderstaande foto’s tonen het Rotterdam van eind negentiende eeuw in kleur. Ze werden destijds verspreid door de Detroit Photographic Company. De afbeeldingen zijn afkomstig uit verschillende collecties. Ze zijn onder meer bijzonder omdat veel van de locaties (grotendeels) verwoest werden tijden het bombardement van mei 1940.

Oud Rotterdam in kleur

Twee bruggen over de rivier de Maas. Rotterdam, ca. 1895
Twee bruggen over de rivier de Maas. Rotterdam, ca. 1895 – Photoglob Zürich (CC BY 2.0 – wiki)
Schepen in Rotterdam
Schepen in Rotterdam, ca. 1890

Delftsche Poort

De Delftsche Poort was een van de bekendste stadspoorten van Rotterdam. De hier afgebeelde poort werd in 1764 gebouwd naar een ontwerp van architect Pieter de Swart, maar stond in een veel oudere traditie: op dezelfde plek hadden eerder al twee andere stadspoorten gestaan. In 1939 werd begonnen met de verplaatsing van de monumentale poort om ruimte te maken voor het toenemende verkeer. De onderbouw was al op de nieuwe locatie herbouwd toen het bombardement van mei 1940 plaatsvond. Daarbij raakte de poort zwaar beschadigd, waarna werd besloten haar niet meer te voltooien.

De poort is nooit herbouwd. Sinds 1995 is in de buurt van de oorspronkelijke locatie wel een stalen reconstructie van de poort te vinden, ontworpen door kunstenaar Cor Kraat.

Delftsche Poort, Rotterdam, ca. 1890
Delftsche Poort, Rotterdam, ca. 1890.
Het Steiger, Rotterdam, ca. 1890
Het Steiger, Rotterdam, ca. 1890

Het Witte Huis

Het Witte Huis in Rotterdam is een opvallend historisch gebouw dat bekendstaat als een van de eerste wolkenkrabbers van Europa. Het werd gebouwd tussen 1897 en 1898 en staat aan de Oude Haven in het Rotterdamse stadscentrum. Tijdens het bombardement van mei 1940 liep het pand schade op. Anders dan de meeste omliggende bouwwerken bleef het Witte Huis echter wel overeind staan.

Het Witte Huis, Rotterdam, ca. 1890
Het Witte Huis, Rotterdam, ca. 1890

Coolvest, Rotterdam, ca. 1890
Coolvest, Rotterdam, ca. 1890

Een overdekte winkelgalerij

Tussen de Coolvest en de Korte Hoogstraat in Rotterdam was vanaf 1879 een opvallende overdekte winkelgalerij te vinden, bijgenaamd De Passage. De in eclectische stijl opgetrokken galerij werd ontworpen door de bekende architect Jan Christiaan van Wijk. Bij het bombardement in de meidagen van 1940 ging het monument verloren.

De Passage, Rotterdam, ca. 1890
De Passage, Rotterdam, ca. 1890

Delftsevaart, Rotterdam, met op de achtergrond de Laurenskerk, ca. 1895
Delftsevaart, Rotterdam, met op de achtergrond de Laurenskerk, ca. 1895
De Maas, Rotterdam
De Maas, Rotterdam, ca. 1895

Coolsingelziekenhuis

Het Coolsingelziekenhuis, ook wel bekend als het Grote Ziekenhuis, werd grotendeels vernietigd tijdens het bombardement van 1940. Het bevond zich op de hoek van de Van Oldenbarneveltstraat en de Coolsingel. Nog tijdens de oorlog werd op deze plek een begin gemaakt met de bouw van de Rotterdamsche Bank. Dit bouwwerk werd in 1948 opgeleverd.

Coolsingelziekenhuis, Rotterdam, 1895
Coolsingelziekenhuis, Rotterdam, ca. 1895

Rotterdam, De Beurs
De Beurs en Station Beurs, Rotterdam, ca. 1895
Haven, Rotterdam
Haven, Rotterdam, ca. 1890

De Kolk, Rotterdam
De Kolk, Rotterdam, ca. 1890
Leuvehaven, Rotterdam, ca. 1890
Leuvehaven, Rotterdam, ca. 1890

Maasbrug en Koningsbrug, ca. 1890
Maasbrug en Koningsbrug, Rotterdam, ca. 1890

Rijnhaven

De Rijnhaven werd tussen 1887 en 1895 aangelegd en behoort tot de oudste havens op de zuidoever van de Nieuwe Maas. Oorspronkelijk was de haven bedoeld als ligplaats voor rijnschepen die in de winter niet verder konden varen. Al snel werd de Rijnhaven echter ook geschikt gemaakt voor grote zeeschepen en groeide zij uit tot een belangrijke overslaghaven. Tegenwoordig ondergaat het gebied opnieuw een ingrijpende verandering en wordt het stap voor stap herontwikkeld tot een woon- en werkgebied.

Rijnhaven, Rotterdam
Rijnhaven, Rotterdam, ca. 1890
Spaansekade, Rotterdam, ca. 1890
Spaansekade, Rotterdam, ca. 1890
×