Een Venetiaanse droom: herontdekte foto’s van Adolphe de Meyer

Een recent herontdekte serie foto’s werpt nieuw licht op het werk van de invloedrijke fotograaf Adolphe de Meyer in Venetië aan het begin van de twintigste eeuw. De collectie van 75 beelden, jarenlang onbekend, vormt de kern van de tentoonstelling Adolphe de Meyer. De essentie van een Venetiaanse droom, die dit najaar te zien is in Huis Marseille in Amsterdam.

De foto’s werden in 2019 in de Bibliothèque municipale de Tours gevonden, in de nalatenschap van een verzamelaar. De beelden, die lange tijd anoniem waren, konden na onderzoek worden toegeschreven aan De Meyer. Volgens Huis Marseille gaat het om een zeldzaam bewaard gebleven reeks foto’s. Ze tonen niet alleen zijn werk in Venetië, maar geven ook inzicht in zijn sociale netwerk en artistieke experimenten.

Moderne modefotografie

De in Parijs geboren fotograaf Adolphe de Meyer (1868-1946) geldt als een van de grondleggers van de moderne modefotografie. Oorspronkelijk opgeleid als schilder en beïnvloed door het picturalisme – een stroming die fotografie als kunstvorm benaderde – ontwikkelde hij rond 1910 een nieuwe manier van fotograferen die modefotografie hielp uitgroeien tot een volwaardige kunstvorm. De kunstenaar werkte voor toonaangevende tijdschriften als Vogue, Harper’s Bazaar en Vanity Fair en portretteerde leden van de internationale elite.

De Meyer hield zich echter niet alleen bezig met fotograferen. Hij ontwierp ook interieurs, verzamelde kunst en schreef over zijn werk en reizen. Zijn carrière speelde zich af in Europese culturele centra als Parijs en Londen en later in de Verenigde Staten, waar hij in 1946 overleed. Tijdens de Tweede Wereldoorlog ging een aanzienlijk deel van zijn oeuvre verloren, wat mede bijdroeg aan het feit dat hij na zijn dood wat in vergetelheid raakte.

Palazzo Balbi-Valier

Een cruciale periode in zijn leven vormden de jaren die hij met zijn vrouw Olga doorbracht in Venetië. Tussen 1904 en circa 1908/1909 huurde het echtpaar hier het zeventiende-eeuwse Palazzo Balbi-Valier. De Meyer liet het vervallen gebouw restaureren en maakte er een ontmoetingsplaats voor kunstenaars en verzamelaars van. Onder de bezoekers bevonden zich fotografen, schrijvers en beeldend kunstenaars uit Europa en de Verenigde Staten.

Het palazzo fungeerde tevens als experimentele werkruimte. De Meyer ontwikkelde er zijn kenmerkende stijl, waarin hij speelde met licht, compositie en vroege vormen van kleurenfotografie. Volgens het museum laten de herontdekte foto’s zien dat de Venetiaanse periode van grote invloed was op zijn latere werk in de modefotografie.

Ook Olga de Meyer speelde een belangrijke rol in deze artistieke wereld. Zij trad geregeld op als model en medeorganisator van de sociale bijeenkomsten die het palazzo tot een cultureel knooppunt maakten. Het huwelijk van de twee, dat in tijdgenotenkringen als onconventioneel gold, bood beiden de ruimte om zich in een internationaal netwerk van kunstenaars en aristocraten te bewegen. Huis Marseille:

Beiden waren homoseksueel en hun verbintenis was wat tijdgenoten een ‘mariage de convenance’ noemden: een huwelijk dat sociale legitimiteit en bescherming bood in een tijd waarin homoseksualiteit maatschappelijk taboe was.

De tentoonstelling in Huis Marseille plaatst de Venetiaanse foto’s in een bredere context van De Meyers leven en werk. Aan de hand van thematische invalshoeken wordt zijn ontwikkeling als fotograaf en zijn positie binnen de vroege twintigste-eeuwse kunst- en modewereld belicht. De titel van de tentoonstelling verwijst naar een artikel dat De Meyer in 1916 publiceerde in Vogue, waarin hij terugblikte op zijn jaren in Venetië. Een exemplaar van dit tijdschrift maakt eveneens deel uit van de presentatie.

De tentoonstelling Adolphe de Meyer. De essentie van een Venetiaanse droom is van 24 oktober 2026 tot en met 7 februari 2027 te zien in Huis Marseille.