Franse prijs voor biografie van Etty Hillesum

De biografie Etty Hillesum. Het verhaal van haar leven van Judith Koelemeijer is in Frankrijk onderscheiden met de speciale juryprijs van de Prix du Meilleur Livre Étranger. Deze prijs bestaat sinds 1948 en wordt uitgereikt door een jury die is samengesteld uit personen uit de uitgeverswereld.

De Franse vertaling van het boek, verzorgd door Philippe Noble en Isabelle Rosselin, is daarnaast genomineerd voor de Prix du Livre Européen, een prijs die jaarlijks wordt uitgereikt in het Europees Parlement. De winnaar van deze prijs wordt op 10 december aanstaande bekendgemaakt.

In Nederland is al lange tijd veel aandacht voor Etty Hillesum (1914-1943). Mede dankzij vertalingen en prijzen wordt de Joods-Nederlandse bij een breder publiek bekend.

Getuigenis

Etty Hillesum werd geboren in Middelburg en verhuisde in de jaren dertig naar Amsterdam om te studeren. In die periode kwam ze in contact met de Duits-joodse vluchteling en psychochiroloog Julius Spier, die een belangrijke rol speelde in haar persoonlijke ontwikkeling en haar stimuleerde haar gedachten en observaties op schrift te zetten.

In 1942 ging Hillesum enige tijd werken bij de Joodse Raad, maar niet lang daarna meldde zij zich vrijwillig voor werk in doorgangskamp Westerbork, waar zij ondersteuning bood aan mensen die op transport moesten. In september 1943 werd zij zelf gedeporteerd naar Auschwitz, waar ze op 30 november van dat jaar werd vermoord. Haar dagboeken en brieven, gepubliceerd vanaf 1981, geven een indringend beeld van het dagelijks leven in oorlogstijd en de wijze waarop joden de vervolging beleefden.

Biografie

Judith Koelemeijer baseerde haar in 2022 verschenen biografie op een grote hoeveelheid tot dan toe niet eerder gebruikt materiaal, waardoor nieuwe aspecten van Hillesums jeugd, familieachtergrond en sociale omgeving zichtbaar werden. De Franse jury roemt het boek om het beeld van Hillesum als jonge intellectuele vrouw in oorlogstijd en om de manier waarop haar persoonlijke ontwikkeling wordt verbonden met de snel verslechterende omstandigheden voor joden in Nederland.

Voor het eerst leren we Etty kennen in de bredere context van haar familie, vriendschappen, liefdes en haar dagelijks leven in Amsterdam ten tijde van het nazibewind: een student die periodes intens aanwezig is en dan weer verdwijnt, een antifascistische activiste, een moderne en sensuele jonge vrouw. Paradoxaal voelt zij, naarmate de druk toeneemt, onverwachte krachten in zich vrijkomen, voordat de ramp haar ertoe brengt ‘te worden wie zij is’. Een meesterlijk portret van een vrouw met een onwankelbaar geloof in de mens. Jury van de Prix du Meilleur Livre Etranger