Iemand of iets aan de kaak stellen

Dagelijks worden er zegswijzen en uitdrukkingen gebruikt waarvan de oorspronkelijke betekenis onbekend is. Wie denkt er bij “iemand in de luren leggen” nog aan de doeken, waarin kinderen met Engelse ziekte werden gewikkeld om het kromtrekken van armen en benen tegen te gaan?

Iets of iemand aan de kaak stellen - © Henk Boudewijns
Iets of iemand aan de kaak stellen – © Henk Boudewijns
Veel uitdrukkingen die ontleend zijn aan dergelijke voorwerpen kan men tegenwoordig alleen nog in musea bekijken. In de nieuwe rubriek Taalmuseum worden historische gebruiksvoorwerpen en praktijken gekoppeld aan Nederlandse uitdrukkingen en zegswijzen.

Iemand of iets aan de kaak stellen

Betekenis: Iemand openlijk te schande maken of een wantoestand openlijk bekend maken.

Verklaring: Voor de Franse Revolutie was de kaak of schandpaal de meest verbreide erestraf. Hierbij werd de veroordeelde tijdens de marktdagen vastgeklonken aan een paal of zuil om zo door de voorbijgangers bespot te worden. Op een bord boven zijn hoofd stonden dan met grote leesbare letters naam, beroep, woonplaats en zijn straf vermeld.

- advertentie -

Voor het stadhuis van Woerden staat nog een hardstenen kaak, die rond 1566 is opgericht. De ijzeren beugels zitten er nog aan.

~ Girbe Buis

Bekijk ook onze uitgebreide onderwerpenlijst of het personenregister

Dit atikel is afkomstig van online geschiedenismagazine www.historiek.net

Gelijk naar geschiedenisboeken over: