Week van de koloniale geschiedenis

De Zwanenzang – Herkomst van de uitdrukking

Iemands laatste daad wordt soms aangeduid met het begrip zwanenzang. De persoon in kwestie verricht nog een laatste daad, voor hij of zij wat anders gaat doen, of zelfs sterft. Ook het laatste gedicht of lied van een dichter wordt wel aangeduid als diens zwanenzang. Waar komt deze uitdrukking eigenlijk vandaan?

Zwaan (cc - Pixabay)
Zwaan (cc – Pixabay)
Het begrip zwanenzang danken we aan de oude Grieken. Die dachten dat zwanen schepselen waren van Apollo, de god van de muziek. Volgens het volksgeloof konden de sierlijke dieren hun dood aan voelen komen en barstten ze, kort voor het heengaan, in een schitterend gezang uit. Volgens Socrates werden de dieren hierbij geïnspireerd door Apollo en zongen ze niet uit droefheid, maar uit blijdschap over het goeds dat hen dankzij Apollo na de dood te wachten stond.

De meeste zwanen brengen in werkelijkheid vrij weinig geluid voort. Als ze boos zijn willen ze nog wel eens sissen, maar dat lijkt in de verste verte niet op een “zwangenzang”.

Dankzij de oude Grieken levert de Zwanenzang echter nog wel in onze taal voort. Beroemd zijn bijvoorbeeld de ‘zwanenzangen’ uit de werken van William Shakespeare en een serie liederen van Franz Schubert genaamd Schwanengesang.

- advertentie -

Overzicht van historische uitdrukkingen en gezegdes
Ook interessant: Apollo, belangrijke god uit de Griekse mythologie
Boekenrubriek: Taalgeschiedenis

Bekijk ook onze uitgebreide onderwerpenlijst of het personenregister

1001 vrouwen in de 20ste eeuw - Els Kloek Napoleon - De man achter de mythe (Adam Zamoyski) De rechtvaardigen - Hoe een Nederlandse consul duizenden Joden redde (Jan Brokken) Reconquista - Miquel Bulnes Leonardo da Vinci - Sprekende gezichten De bokser - 
Het leven van Max Moszkowicz (Biografie) 80 jaar oorlog - Gijs van der Ham / NTR Het goede leven - Annegreet van Bergen Hitlers Derde Rijk in 100 voorwerpen - Roger Moorhouse De Zonnekoning - Glorie en schaduw van Lodewijk XIV (Johan Op de Beeck)
Gelijk naar geschiedenisboeken over: