Week van de koloniale geschiedenis
Dark
Light

In conclaaf gaan

1 minuut leestijd
Habemus papam, 1913
Habemus papam, 1913

Als je met iemand anders ‘in conclaaf gaat’, ga je in overleg. Dat kan een heel lang en diepgaand gesprek zijn, maar het kan ook zijn dat je iets onbelangrijks bespreekt. ‘In conclaaf gaan’ wordt zeker al sinds de zeventiende eeuw in het Nederlands gemunt.

Zwarte rook
Zwarte rook
Het Woordenboek der Nederlandsche Taal noemt de volgende passage uit 1698:

Wanneer de Kardinaalen eens in het Conclave zyn gegaan, vermogen zy daar niet weder uit te komen eer de verkiezing van een nieuwen Paus geschied is.”

In conclaaf gaan in Rome

De uitdrukking ‘in conclaaf gaan’ verwijst naar de speciale ruimte in het Vaticaan, waar de kardinalen vergaderden om een nieuwe paus te kiezen. Deze ruimte heette “Conclaaf” en bevindt zich sinds 1878 in de Sixtijnse Kapel in Rome.

Het woord conclaaf is afgeleid van het Latijnse con clave, wat letterlijk ‘met de sleutel’ betekent. Dit woord conclave is al sinds de late middeleeuwen bekend in de taal in de betekenis van vergaderzaal, vergadering van paus en kardinalen of afsluitbaar vertrek.

In elk geval van 1878 tot 1978 deden de kardinalen bij een pausverkiezing de vergaderruimte letterlijk op slot. Geleidelijk kreeg conclaaf de betekenis van wat er binnen het vertrek gebeurde: ‘een besloten vergadering bedoeld om een nieuw paus te kiezen’. Later is de term ook algemeen in gebruik geraakt om vergaderingen of korte onderonsjes mee aan te duiden.

Lees ook: In conclaaf: een nieuwe paus kiezen
Boek: De paus en de wereld – Frans Willem Lantink
Meer religieuze geschiedenis

Bronnen

-http://www.etymologiebank.nl/trefwoord/conclaaf
-https://onzetaal.nl/taaladvies/in-conclaaf-gaan

Enne Koops (1978-2023) was historicus en docent geschiedenis en maatschappijleer aan het Rietschans College in Ermelo. Zijn interesse ging uit naar onderwerpen als religie- en cultuurgeschiedenis, oorlogen, migratie, en de geschiedenis van Noord-Amerika, Nederland en Duitsland. Publiceerde vele artikelen op Historiek. Zie ook: In memoriam

Lezers maken Historiek mede mogelijk. Ons steunen kan op verschillende manieren. Lees hier meer.

Gratis nieuwsbrief

Meld u aan voor onze wekelijkse nieuwsbrief

48.278 actieve abonnees

"Donateurs ondersteunen ons project en dragen direct bij aan de uitbreiding van ons archief."

Meer informatie

Volg ons: