Geschiedenis en winnaars van de KNVB-beker

Amstel Cup – TOTO KNVB Beker

De KNVB Beker is hét bekertoernooi voor Nederlandse voetbalclubs. Het toernooi, dat een knock-outsysteem heeft, wordt al sinds 1898 gehouden. De finale wordt traditiegetrouw afgewerkt in De Kuip, het stadion van Feyenoord.

Hak Holdert (Publiek Domein - wiki)
Hak Holdert (Publiek Domein – wiki)
Dagbladuitgever en ondernemer Hak Holdert (1870-1944) stond aan de basis van het voetbaltoernooi. Naar voorbeeld van de Engelse FA Cup organiseerde hij in 1894 een eerste bekertoernooi. De animo was echter niet groot. Veel clubs meldden zich af en uiteindelijk werkten alleen de Haarlemsche Football Club en HFC Haarlem een wedstrijd af. Van een echt toernooi was dus geen sprake, maar deze Haarlemse derby wordt soms wel beschouwd als het allereerste bekerduel in de Nederlandse voetbalgeschiedenis. Deze wedstrijd werd gewonnen door HFC (3–1).

In het seizoen 1898/1899 waagde men een nieuwe poging. Op initiatief van Nederlandsche Voetbalbond (NVB), de voorganger van de huidige KNVB, werd een bekertoernooi voor voetbalteams georganiseerd. Hak Holdert was ook bij de organisatie betrokken. Hij stelde een beker beschikbaar: de Holdertbeker. De eerste Nederlandse club die deze trofee kreeg overhandigd was RAP Amsterdam.

In de eerste jaren werd het bekertoernooi nog niet erg serieus genomen. Dat bleek bijvoorbeeld heel duidelijk in 1910 toen finalisten Quick en H.V.V. besloten de eindstrijd te laten afwerken door hun tweede elftallen. Het toernooi werd in de eerste decennia ook niet jaarlijks afgewerkt. Tussen 1899 en 1960 stond het toernooi maar liefst twintig keer niet op de agenda, soms vanwege bijzondere omstandigheden maar vaak ook vanwege desinteresse.

- advertentie -

Dennenappel

De KNVB-beker, de zogenaamde 'dennenappel' (CC BY 2.0 - Michiel Schipper)
De KNVB-beker, de zogenaamde ‘dennenappel’ (CC BY 2.0 – Michiel Schipper)
De Holdertbeker wordt tegenwoordig niet meer uitgereikt. Deze beker raakte kwijt. Ter vervanging bood de Algemene Nederlandse Voetbalvereniging De Zwaluwen in 1946 een nieuwe trofee aan. Deze cup wordt vaak liefkozend de ‘dennenappel’ genoemd, naar zijn bijzondere vorm. Tijdens de eerste na-oorlogse editie van het bekertoernooi, in 1948, werd de ‘dennenappel’ voor het eerst overhandigd aan een winnaar. Dat was toen WVV Wageningen.

In de jaren hierna werd het toernooi vaak niet gespeeld. Nadat de UEFA in 1960 een toernooi voor bekerwinnaars in het leven riep, de Europa Cup II, nam de animo voor de Nederlandse beker snel toe. Aanvankelijk werden de finales op wisselende locaties afgewerkt. Tussen 1972 en 1976 was de Kuip in Rotterdam steeds gastheer voor de finale. Dit beviel velen, maar toch werd de finale hierna nog verschillende keren in andere stadions afgewerkt. In 1989 besloot men de bekerfinale voortaan altijd te spelen in De Kuip. Dat jaar werd ook officieel vastgelegd dat amateurclubs mogen deelnemen aan het knock-outsysteem. Tegenwoordig komen alleen amateurclubs uit de Tweede en de Derde divisie en clubs die in het seizoen daarvoor de halve finales van de regionale districtbekers hebben bereikt, in aanmerking voor deelname aan het toernooi. De meeste amateurclubs moeten overigens twee voorrondes spelen voordat ze worden toegelaten tot het hoofdtoernooi en dus de kans hebben om tegen profclubs te ‘mogen’ uitkomen.

Logo van de KNVB
Logo van de KNVB
Sinds het seizoen 1980/81 heeft het toernooi ook een editie voor vrouwen.

Trivia

  • De grootste zege in het bekertoernooi dateert uit het seizoen 1903/04. HFC won toen met maar liefst 25-0 van AC & FC VVV.
  • Het snelste doelpunt in een bekerfinale staat op naam van Romário. In 1989 scoorde hij voor zijn club PSV al in de tweede minuut
  • De grootste uitslag in een bekerfinale dateert uit 1944. Willem II maakte toen gehakt van Groene Ster Heerlerheide: 9-2

Lijst met winnaars van de KNVB Beker

De KNVB Beker wordt lang niet altijd door erkende topclub gewonnen. Vrij geregeld gaan ook clubs uit de subtop met de cup aan de haal. De traditionele top-3 voert echter wel de lijst met recordwinnaars aan: Ajax (19x), Feyenoord (13x) en PSV (9x).

Beelden van de bekerfinale van 1944:

Bronnen

- advertentie -
-https://www.knvb.nl/over-ons/over-de-knvb/historie
-https://nl.wikipedia.org/wiki/KNVB_Beker
-https://www.totoknvbbeker.nl/over-de-beker
-https://www.foxsports.nl/nieuws/artikel/2856941/toto-knvb-beker-het-mysterie-van-dennenappel

Bekijk ook onze uitgebreide onderwerpenlijst of het personenregister

De klassieke wereld in 52 ontdekkingen - Leonard RutgersDe jodenvervolging in foto'sDe keuze - Leven in vrijheidDe Bourgondiërs - Bart Van LooDe geschiedenis van Nederland in 100 oude kaarten
Gelijk naar geschiedenisboeken over: