Archeologen hebben onder het Westfries Museum in Hoorn resten ontdekt van wat mogelijk het oudste stenen huis van de stad is. Tijdens werkzaamheden aan de fundering van het monumentale museumcomplex kwamen zware middeleeuwse muren, kelders en een stenen traptoren aan het licht. De vondsten dateren waarschijnlijk uit de veertiende eeuw.
De ontdekkingen werden gedaan tijdens de omvangrijke verbouwing van het museumcomplex aan de Roode Steen. Daarbij worden onder meer heipalen en stalen balken aangebracht, waardoor delen van de ondergrond zijn blootgelegd.
Oudste stenen huis van Hoorn
Onder de kelders van het huidige museumcomplex kwamen zware funderingen tevoorschijn van een groot bakstenen huis. Volgens gemeentearcheoloog Christiaan Schrickx gaat het mogelijk om het oudste stenen huis van Hoorn. Het precieze bouwjaar staat nog niet vast, maar op basis van de eerste bevindingen zou het gebouw uit de veertiende eeuw kunnen dateren. Nader onderzoek, onder meer met dendrochronologie, moet meer duidelijkheid geven over de ouderdom van het bij de bouw gebruikte hout.
Het gebouw moet in zijn tijd een opvallende verschijning zijn geweest. Schrickx:
Toen het werd gebouwd stonden er in de stad vrijwel alleen nog maar eenvoudige houten huizen met meestal rieten daken. Het grote stenen huis had twee kelders met kruisribgewelven en een inpandige stenen wenteltrap. In de kelders van het Westfries Museum stond altijd al een oude muur met twee gemetselde nissen – en dat blijkt nu dus één muur van dit eerste stenen huis te zijn, voorzien van kaarsnissen voor een kandelaar of olielampje. Een hele mooie ontdekking.
Adellijke familie
Uit geschreven bronnen was al bekend dat de adellijke familie Van Nijenrode in de Middeleeuwen een huis bezat bij de Roode Steen in Hoorn. Deze familie stond in nauwe relatie tot het Hollandse gravenhuis. In 1377 werd het huis in leen gegeven aan Jan Claesz, vermoedelijk een lid van het Hoornse stadsbestuur.
Het pand bleef lange tijd in handen van zijn familie, totdat Hendrik van Nijenrode het in 1495 aan de stad Hoorn verkocht. In de documenten uit die tijd wordt gesproken over “het grote stenen huis” bij de Roode Steen. Archeologen vermoeden dat de nu ontdekte resten onderdeel zijn van dit gebouw.
Middeleeuwse beerput
Naast de resten van het stenen huis werd ook een gemetselde beerput uit de vijftiende of zestiende eeuw aangetroffen in het voormalige Proostenhuis, dat eveneens onderdeel is van het huidige museumcomplex. Beerputten uit de Middeleeuwen zijn in Hoorn zeldzaam en zijn voor archeologen interessant omdat ze veel inzicht kunnen geven in het dagelijks leven van de bewoners.
De inhoud van de put wordt volledig uitgezeefd. Archeologen verwachten onder meer botresten van dieren, visgraten en pitten van vruchten te vinden. Er zijn al verschillende voorwerpen aangetroffen, waaronder kookpotten, een bierkan van steengoed en een zogenoemd langmes met een houten greep.
Het is de bedoeling de belangrijkste archeologische vondsten later in het vernieuwde museumcomplex zichtbaar te maken voor het publiek.
Hoe mensen vroeger leefden in huis
Slag op de Zuiderzee (1573)
De Groninger ziekte van 1826: dodelijke koorts in het noorden
Fluitschip – Beroemd Nederlands scheepstype
