//

Sony presenteert de Walkman (1979)

…maar Philips ontwikkelde al veel eerder een draagbare cassette-speler
Sony Walkman model TPS-L2
Sony Walkman model TPS-L2 (CC BY-SA 3.0 - Anna Gerdén - wiki)

Op 21 juni 1979 presenteerde Sony de eerste Walkman, een draagbare cassette-speler met hoofdtelefoon die meegenomen kon worden tijdens bijvoorbeeld een fietstocht of wandeling.

De Walkman kon vanaf 1 juli datzelfde jaar gekocht worden en werd erg populair. Verschillende andere merken brachten hierna vergelijkbare apparaten op de markt. Een ‘Walkman’ mochten deze bedrijven hun apparaat echter niet noemen, dat woord was voorbehouden voor de spelers van Sony. Veel andere merken verschenen onder de naam ‘portable cassettespeler’ maar in de volksmond sprak men vaak gewoon van ‘walkmans’.

Voor de eerste versie van de échte Walkman moesten muziekliefhebbers ongeveer 150 dollar neertellen. Sony ontwikkelde aanvankelijk slechts 30.000 exemplaren, waaruit afgeleid kan worden dat het bedrijf er niet gelijk van overtuigd was dat het apparaat enorm zou aanslaan. Dit gebeurde echter wel. De Walkman groeide in de jaren tachtig uit tot dé verkoophit van Sony.

Reclame voor de Walkman (1983)

Opvallend aan de Walkmans waren ook de meegeleverde koptelefoons. Deze waren veel lichter dan veel andere koptelefoons die in omloop waren. Hierdoor oogde het rondlopen met muziek ineens heel normaal en toegankelijk. De Walkman maakte van het luisteren naar muziek een heel persoonlijke ervaring. Men kon nu zonder veel moeite ook bijvoorbeeld in de trein of op de fiets naar de favoriete artiesten luisteren.

Volgens Kuroki Yasuo, destijds leider van de afdeling ontwikkeling van Sony, was er geen groot plan om een Walkman te maken. Het apparaat zou simpelweg zijn ontstaan doordat enkele jonge ontwikkelaars zich afvroegen of het überhaupt mogelijk was om een draagbare cassette-speler met koptelefoon te maken. Echte plannen voor een commerciële lijn waren er aanvankelijk echter niet. Maar toen het apparaat commercieel werd geproduceerd bleek men dus wel ‘beet’ te hebben.

Binnenkant van een Walkman II
Binnenkant van een Walkman II (CC BY-SA 4.0 – Birmingham Museums Trust – wiki)

Akio Morita en Andreas Pavel

Wie een biografie van de Sony-oprichter Akio Morita opzoekt, leest daar doorgaans dat het deze Japanner was die de Walkman uitvond. Dat klopt, maar van een echte uitvinding was eigenlijk geen sprake. De Duits-Braziliaanse Andreas Pavel had in 1972 – zeven jaar voor de lancering van Sony’s versie – bijvoorbeeld al een soortgelijk apparaat ontwikkeld. Pavel zocht een manier om muziek te luisteren tijdens zijn dagelijkse routine en ontwierp een apparaat dat sterk leek op de latere Walkman. De uitvinder gaf zijn nieuwe apparaat de naam Stereobelt. Nadat hij vanuit Brazilië verhuisde naar Zwitserland benaderde Pavel verschillende elektronicafabrikanten in de hoop dat een van hen het apparaat op de markt wilde brengen. Geen van de fabrikanten zag echter wat in het apparaat. De bedrijven geloofden niet dat mensen erop zaten te wachten om met een koptelefoon al wandelend muziek te luisteren. Pavel bleef desondanks in zijn uitvinding geloven en ontving in 1977 in verschillende landen patent op zijn apparaat.

Na de lancering van de Walkman waren Sony en Pavel jarenlang verwikkeld in een juridische strijd omtrent het patent. Pas na bijna vijfentwintig jaar kwam daar een einde aan. Sony besloot de zaak toen buiten de rechtszaal om te schikken en betaalde Pavel een flink geldbedrag. Hoeveel precies is nooit duidelijk geworden. Vaak wordt een bedrag van circa 10 miljoen dollar genoemd.

De Norelco Carry-Corder 150 van Philips

In 1965, lang voor de vroege draagbare spelers van Sony en Pavel, bracht Philips overigens al een draagbaar apparaat uit waarmee cassettebandjes afgespeeld konden worden: de Norelco Carry-Corder 150. Dit apparaat woog meer dan anderhalve kilo en kon zowel muziek afspelen als opnemen.

Hipsters

Verschillende apparaten uit de Walkman-lijn
Verschillende apparaten uit de Walkman-lijn (CC BY-SA 3.0 – Marc Zimmermann – wiki)
Ondanks de opkomst van moderne digitale apparatuur zoals bijvoorbeeld de iPod van Apple bleven Walkmans nog lange tijd populair. In 2004 was het in New York bijvoorbeeld enige tijd hip om weer met een grote Walkman aan de broekzak te lopen. Deze nep-Walkman bevatte echter geen cassettes maar een iPod. Erg handig was deze uitvinding overigens niet want om bij het bedieningspaneel van de iPod te komen moest de Walkman eerst opengemaakt worden. Nadat de maker wat media-aandacht kreeg verzocht Sony hem vriendelijk (doch dringend) te stoppen met de verkoop van de alternatieve iPod-hoezen.

Sony ging zelf ook met de tijd mee. Toen de cassettebandjes meer en meer werden verdrongen door cd’s en mp3-spelers kwam het bedrijf met aangepaste Walkmans die overweg konden met deze nieuwe technieken. Sinds 2010 worden er helemaal geen Walkmans met cassettebandjes meer verkocht. Naar schatting waren er tot die tijd zo’n tweehonderd miljoen exemplaren van het populaire apparaat verkocht. Het bedrijf verkoopt nog wel mp3-spelers onder de naam Walkman.

Ook interessant: Geschiedenis van het cassettebandje
…of: Waarom werd de cassetterecorder in Nederland uitgevonden?
Bekijk ook onze Lijst van uitvindingen

Bronnen

-https://www.theverge.com/2014/7/1/5861062/sony-walkman-at-35
-https://www.iconeye.com/design/features/a-short-history-of-the-sony-walkman
-http://news.cnet.com/Sony-pays-millions-to-inventor-in-Walkman-dispute/2100-1041_3-5226735.html
-1001 Uitvindingen – Jack Challoner, red. – Librero – p. 847

Bekijk meer over:

Muziekgeschiedenis, Nostalgie, Uitvindingen

Categorieën

Vorige verhaal

Volkslied van Oostenrijk – Land der Berge, Land am Strome

Volgende verhaal

Volkslied van Tsjechië – Kde domov můj