Het oudste treinstation van Nederland staat in Valkenburg

Op 23 oktober 1853 werd in Valkenburg een gloednieuw treinstation geopend, als onderdeel van de spoorlijn tussen Maastricht en Aken, de allereerste internationale treinverbinding van Nederland. Met de bouw was 8500 gulden gemoeid, een bescheiden bedrag voor die tijd. Het kasteelachtige station is het oudste van Nederland dat nog steeds in gebruik is.

Dat Valkenburg een historisch station heeft is overduidelijk. Het romantische aandoende stationsgebouw is ontworpen in Engelse neoclassicistische stijl en heeft een markante gevel die herinnert aan de vroegste dagen van het Nederlandse spoorwegennet. Opvallend aan het stationsgebouw zijn ook de zogeheten arkeltorentjes met kantelen. De bouw van het station viel samen met de opkomst van Valkenburg als kuuroord en toeristische bestemming.

Het gebouw is ontworpen door architect Jacobus Enschede en opgetrokken uit mergel, een steensoort die veel voorkomt in Zuid-Limburg en bekendstaat om zijn warme, gele kleur. Oorspronkelijk was sprake van een losstaand middengebouw met twee aparte gebouwtjes aan weerszijden daarvan. In 1890 werden deze bouwwerken in dezelfde stijl tot één geheel samengevoegd. Bij het ontwerp liet de architect zich inspireren door het paleis van koning Willem II in Tilburg, beter bekend als het Paleis-Raadhuis. Het station dankt hier zijn wat kasteelachtige uitstraling aan. In de gevel zijn wapens van Maastricht en Aken verwerkt.

KLM Huisje

Station Valkenburg is al sinds 1967 een officieel rijksmonument maar verkeerde lange tijd in slechte staat. In 2005 werd het gerestaureerd en in oude staat teruggebracht.

In 2023 bracht luchtvaartmaatschappij KLM station Valkenburg extra onder de aandacht door het iconische gebouw te kiezen als model voor het 104e Delfts blauwe huisje. Het station werd zo onderdeel van een verzameling miniatuurhuisjes die door KLM sinds 1952 jaarlijks worden uitgebracht als geschenk aan passagiers op intercontinentale vluchten. De collectie representeert iconische Nederlandse gebouwen en historische locaties.

Station Valkenburg – Snelle feiten

Opening	23 oktober 1853
Opdrachtgever	Aken-Maastrichtsche Spoorweg-Maatschappij
Ontwerper	Jacobus Enschedé
Stijl	Engelse neogotiek
Perrons	2

Bronnen