De staf breken over iets

Dagelijks worden er zegswijzen en uitdrukkingen gebruikt waarvan de oorspronkelijke betekenis onbekend is. Wie denkt er bij “iemand in de luren leggen” nog aan de doeken, waarin kinderen met Engelse ziekte werden gewikkeld om het kromtrekken van armen en benen tegen te gaan?

Veel uitdrukkingen die ontleend zijn aan dergelijke voorwerpen kan men tegenwoordig alleen nog in musea bekijken. In de nieuwe rubriek Taalmuseum worden historische gebruiksvoorwerpen en praktijken gekoppeld aan Nederlandse uitdrukkingen en zegswijzen.

De staf breken over iets

Staf - © Henk Boudewijns
Staf – © Henk Boudewijns
Betekenis: iets streng afkeuren, veroordelen

Verklaring: Vroeger brak de rechter zijn staf boven het hoofd van de veroordeelde. Vaak sprak hij hierbij de woorden : “Nu helpe u God, ik kan u niet meer helpen” of “ik verbreek met deze staf de band tussen u en de mensheid”.

- advertentie -

Het breken van de staf was het symbool dat de rechter, die het vredesverbond tussen de mensen handhaafde, dit verbond verbrak. De veroordeelde werd hierdoor vredeloos, hetgeen wil zeggen, dat hij gedood mocht worden.

~ Girbe Buist

Bekijk ook onze uitgebreide onderwerpenlijst of het personenregister

Gelijk naar geschiedenisboeken over: