Twee genreschilderijen Frans Hals naar Nederland

Het Frans Hals Museum en het Mauritshuis hebben twee schilderijen van Frans Hals aangekocht. Het gaat om de panelen Vioolspelende jongen en Zingend meisje. Beide werken werden rond 1628 vervaardigd. Ze zijn onder meer interessant omdat het vermoeden bestaat dat de kunstenaar zijn eigen kinderen vereeuwigde.

uitsnedes portretten hals — De twee portretten – Foto: Mauritshuis

De schilderijen tonen twee kinderen die muziek maken en zijn uitgevoerd in de karakteristieke losse penseelstreek van Hals. Ze werden aangekocht bij een Sotheby’s veiling in New York en zullen steeds bij elkaar getoond worden. Dat betekent dat de paneeltjes om en om in Haarlem en Den Haag worden getoond. De musea betaalden in totaal 7,9 miljoen dollar voor de werken, omgerekend is dat zo’n 6,8 miljoen euro.

Vernieuwer

Frans Hals (1583-1666) geldt als een van de grote vernieuwers van de Hollandse schilderkunst. Hij maakte vooral naam met levendige portretten. Zijn stijl viel in zijn eigen tijd al in de smaak en leverde hem veel opdrachten op, waaronder van rijke brouwers en schutters in Haarlem. Daarnaast portretteerde hij vaak gewone mensen, een ontwikkeling die onder andere in Haarlem begon en later in heel Holland terug te zien was. Ook in latere tijden was zijn werk van grote invloed op kunstenaars zoals de impressionisten en Vincent van Gogh.

Hoewel Hals’ portretten van welgestelde stedelingen goed vertegenwoordigd zijn in Nederlandse musea, ontbraken genrestukken tot nu toe grotendeels in de Collectie Nederland.

Wat zijn genrestukken?

Een genrestuk is een schilderij dat een tafereel uit het alledaagse leven toont, zoals een huiselijke scène, een markttafereel of een kroegbezoek. De afgebeelde personen zijn meestal anoniem en herkenbaar uit hun tijd, maar soms gaat het om bekenden van de kunstenaar.

Het genre ontstond in de zestiende eeuw met werken van onder anderen Pieter Bruegel de Oude en bloeide vooral op in de zeventiende eeuw in de Nederlanden, met schilders als Johannes Vermeer, Gerard ter Borch, Jan Steen en Frans Hals. Veel van deze voorstellingen bevatten subtiele morele boodschappen of verwijzingen naar de tijdgeest.

Tentoonstellingen

Frans Hals, De lachende cavalier, 1624. The Wallace Collection, Londen.

Voor het Frans Hals Museum vormen de twee schilderijen een aanvulling op de bestaande collectie, die weliswaar de grootste ter wereld is van deze schilder, maar tot dusver ook nog geen genrestukken bevatte. In het Mauritshuis, waar Hals tot op heden relatief ondervertegenwoordigd is, zullen de werken vanaf medio oktober 2025 voor het eerst te zien zijn in een tentoonstelling over het ontstaan van de genreschilderkunst. De panelen worden dan getoond naast werk van tijdgenoten als Willem Buytewech en Adriaen Brouwer. Later reizen de schilderijen door naar Haarlem, waar ze deel zullen uitmaken van de tentoonstelling Hals-Rembrandt, die gepland staat voor november 2026.

De aankoop is mede mogelijk gemaakt door verschillende fondsen, het ministerie van OCW en de gemeente Haarlem.

Verder lezen:

Frans Hals – Hollandse meester uit de Gouden Eeuw

Hals, de vrolijk schilderende Frans

Redactie

Historiek is een onafhankelijk online geschiedenismagazine voor een breed publiek. We willen geschiedenis en actualiteit met elkaar verbinden en geschiedenisverhalen gratis toegankelijk maken.