Zeldzame boerderij uit de steentijd ontdekt bij Susteren

Bij archeologisch onderzoek in de buurt van Susteren zijn de resten van een circa 5.500 jaar oude boerderij gevonden. Het gaat om het eerste gebouw uit de late steentijd waarvan in Zuid-Limburg sporen zijn aangetroffen.

De ontdekking werd gedaan in het kader van voorbereidingen voor de verbreding van de A2. Archeologen stuitten op paalkuilen, vuurstenen werktuigen en aardewerk uit de zogeheten Hazendonkcultuur, die wordt gedateerd tussen 3634 en 3509 v.Christus. Dankzij een verkoolde graankorrel die in een van de kuilen werd gevonden, kon de ouderdom van de boerderij nauwkeurig worden vastgesteld. Hiervoor werd gebruikgemaakt van koolstofdatering.

Rijkswaterstaat wijst er in een persbericht op dat er na duizenden jaren natuurlijk niet veel meer overgebleven is van de boerderij.

Toch lukt het archeologen om een goed beeld te schetsen van hoe de boerderij er mogelijk ooit uitzag. Ook gebruiken ze informatie van andere vindplaatsen in Europa uit deze tijd.

Bekend is dat in de Maasvallei in de betreffende periode al verschillende oude graansoorten werden verbouwd, zoals eenkoorn en emmertarwe. De veestapel bestond uit runderen, schapen, varkens en geiten, die vermoedelijk graasden in een ontgonnen en afgebakend stuk grond rond de woning.

De boerderij was naar schatting zo’n acht meter lang en vijf meter breed en had wanden van gevlochten takken die met leem waren bestreken. Het rieten dak liep vrijwel tot op de grond door. Een 3D-reconstructie geeft een impressie van het gebouw.

Reconstructie, vervaardigd door Archeo3D

Uitzonderlijk

Projectleider Marc Ruijters van archeologisch adviesbureau RAAP spreekt van een uitzonderlijke vondst:

Toen we de eerste paalkuilen zagen, voelde ik meteen dat we iets bijzonders op het spoor waren. Zo’n goed bewaarde huisplattegrond uit deze vroege periode vinden we maar zelden in Nederland. Huisplattegronden van de Hazendonkcultuur zijn zeer zeldzaam in Nederland. Ze zijn vrijwel alleen in het westen van het land gevonden. Susteren voegt zich nu bij dat rijtje. Ook in Europa zijn er weinig parallellen.

In de late steentijd, ook wel het neolithicum genoemd, veranderde de leefwijze van mensen ingrijpend. Men trok minder rond en mensen vestigden zich langer op één plek, in de nabijheid van hun akkers en dieren. De boerderij bij Susteren past in deze overgangsperiode tussen een nomadisch bestaan en permanente bewoning. In deze tijd begonnen mensen ook met het vervaardigen van aardewerken potten om voedsel in te bewaren of te koken. Tijdens de opgraving zijn fragmenten van dergelijke potten teruggevonden.

Bronnen