De samovar, een vroege Russische waterkoker

1 minuut leestijd
Oude samovar
Oude samovar (CC0 - Pixabay)

Een samovar is een bekend object uit de oude Russische theecultuur. Dit metalen waterreservoir, vaak gemaakt van koper, bevat een ingebouwd verwarmingssysteem waarmee water warm gehouden kan worden. Tegenwoordig zijn samovars vooral als kunst- en verzamelobjecten populair.

Een samovar uit Toela
Een samovar uit Toela (CC BY-SA 3.0 – Benito bonito – wiki)
Samovar (ook gespeld als samowar of samovaar) betekent in het Russisch letterlijk ‘zelfkoker’. De traditionele ketels bevatten een verticale buis in het midden, waarin bijvoorbeeld brandend houtskool in geplaatst kon worden om zo het water te verwarmen. Bovenop de samovar plaatste men vaak een kleine gevulde theepot die zo warm gehouden kon worden.

De eerste samovars verschenen halverwege de achttiende eeuw in Rusland. Aanvankelijk werd de ketel gebruikt voor vrijwel alle huishoudelijke zaken waar warm water voor nodig was, maar uiteindelijk werd hij vooral bekend als onderdeel van de Russische theetraditie.

Toela

De Russische stad Toela ontwikkelde zich tot een belangrijk productiecentrum van de samovar. In Rusland verwijst hier de uitdrukking ‘met de eigen samovar naar Toela gaan’ nog naar. Met deze uitdrukking, een equivalent van onze uitdrukking ‘water naar de zee dragen’, wordt bedoeld dat men iets overbodigs doet. Waarom zou men immers een samovar meenemen naar Toela, de stad waar er al enorm veel te vinden zijn…

Moderne varianten van de samovar zijn vaak elektrisch en lijken meer op de waterkokers die in veel westerse huishoudens te vinden zijn.

Samovar op een schilderij van Jacek Malczewski
Samovar op een schilderij van Jacek Malczewski, 1892

Bronnen

-https://www.britannica.com/topic/samovar
-Kleine WP, p. 4683
-https://nl.wikipedia.org/wiki/Samowar

Meld u aan voor onze gratis nieuwsbrief

×