Schoten in het Scheepvaartmuseum: viptafels als broedplaats voor geweld

De aantrekkingskracht van peperdure viptafels op zware criminelen

Begin 2018 werd bekend dat de gemeente Amsterdam strengere regels wil om de aantrekkingskracht van viptafels op criminelen te voorkomen. Voortaan geen contant geld meer, verplichte legitimatie, en alle tafels in het zicht van camera’s. Een overzicht van gewelddadige incidenten in vipruimtes: van ordinaire matpartijen tot dodelijke schietpartijen.

Broedplaats voor criminelen

Een luxe en exclusief eigen hoekje in een nachtclub met privébediening, verhoogde zitplaats, koelers vol ijs, dure flessen champagne en sterke drank. Uitzicht op de dj-booth en geen vervelende lange wachtrijen bij de ingang. Ongeveer twintig clubs in Amsterdam bieden in 2018 viptafels aan voor soms duizenden euro’s. Mooi meegenomen: iedereen kan de tafels zien en bewonderen. Zo verhoog je je status, kijk je vaak letterlijk neer op de reguliere bezoeker en ben je voor even die ‘very important person’.

Maar de viptafels liggen anno 2025 al zo’n vijftien jaar zwaar onder vuur. De politie ziet ze als broedplaats voor criminelen die zwart geld over de balk smijten en constateert risico’s als rekrutering van jonge criminelen, (excessief) geweld en witwassen. Strengere regels moeten het gebruik van de tafels door criminelen in de kiem smoren. Zo moeten alle viptafels voortaan in het zicht zijn van camera’s, waarvan de beelden minstens negen dagen bewaard moeten blijven, en is cash betalen niet langer toegestaan. Verder geldt de identificatieplicht en moeten portiers iedereen fouilleren.

Vechtsportgala’s

Viptafels werden in 2011 al verboden bij grootschalige vechtsportgala’s in Amsterdam. Tijdens het tienjarig jubileum van kickboksgala Glory in 2010 waren er nog veel opstootjes.

Vechtsportgala’s zijn netwerkbijeenkomsten van criminelen…

…reageerde wijlen burgemeester Eberhard van der Laan daarop. Bij eerdere gala’s zouden viptafels contant betaald zijn tussen de 1.200 en 6.500 euro per stuk. Bijkomend probleem is dat geldstromen rondom viptafels nauwelijks zichtbaar zijn.

In een politierapport uit 2011 staat beschreven hoe iemand zeker tien viparrangementen kocht voor zijn kennissen van tussen de 30.000 en 50.000 euro. ‘Op de facturen wordt deze persoon echter niet vermeld. Wie deze persoon was is onbekend gebleven,’ zo valt in het rapport te lezen.

De omvang van de bedragen draagt bij aan de opvatting dat deze gala’s een uitgelezen kans zijn om criminele verdiensten te besteden. De sponsorende ondernemers zitten aan de viptafels zij aan zij met bekende beroepscriminelen. Ook kopstukken van beveiligingsbedrijven die de evenementen in goede banen moeten leiden zijn niet van onbesproken gedrag.

In 2012 breekt er rond de viptafels van een kickboksgala in het Brabantse Zijtaart een enorme vechtpartij uit. Stoelen vliegen door de lucht en er vallen rake trappen en klappen. Dan klinken er ineens harde knallen uit een pistool. De 37-jarige kickbokspromotor Youssef Sabbahi uit Veghel wordt dodelijk getroffen, zijn broer raakt zwaargewond. De circa 300 toeschouwers vluchten in paniek de zaal uit.

De dodelijke schietpartij vindt plaats na een ruzie tussen de broers Sabbahi en de broers Düzgün, ook uit Veghel. In hun gezelschap is ook Siamak S., een vriend van de Düzgüns. Hij is degene die de dodelijke schoten lost en krijgt later zestien jaar cel voor moord en poging tot moord. Volkan Düzgün wordt acht maanden later met zes kogels geliquideerd voor zijn woning in Veghel. Aanvankelijk wordt gedacht aan een wraakactie, maar daar blijkt naderhand geen sprake van; de moord komt uit een andere hoek.

Sinds de viptafels verboden zijn bij vechtsportgala’s hebben ze juist een opmars gemaakt in het Nederlandse uitgaansleven. In vrijwel alle grote steden zijn wel clubs te vinden die viptafels aanbieden: van Enschede, Tilburg en Groningen tot de vier grote steden. In januari 2017 werd bekend dat strandtenten in Bloemendaal aan Zee stoppen met feesten met viptafels.

De sfeer en de muziek op die feesten met viptafels trekken heel veel klanten uit het Amsterdamse wereldje, waaronder de onderwereld…

…zei toenmalig burgemeester Bernt Schneiders van Bloemendaal.

‘Kijk mij nou, met mijn peperdure flessen en mooie vrouwen’. Dat soort machismo. Als in zo’n explosieve sfeer iets fout gaat, heb je de poppen aan het dansen.

Schietpartij Scheepvaartmuseum

Dat blijkt vooral ook uit geweldsincidenten waar viptafels in de loop der jaren mee geassocieerd werden. Op 26 mei 2013 is het Amsterdamse Scheepvaartmuseum het decor van het decadente feest Waterfront. BN’ers, ex-profvoetballers, nouveau riche, criminelen en wannabees behoren tot de kleurrijke feestgangers en het chique rich & famous-sfeertje van zien en gezien worden. De dresscode is ‘summer chic and dressed up’, terwijl een viptafel rond de dj-booth op het overdekte binnenplein tussen de 750 en 1.250 euro kost. Sommige vips verlaten het feest volgens een beveiliger eerder omdat ze vinden dat er ‘te veel bimbo’s en onderwereldfiguren rondlopen’.

Het gaat mis als om 01.30 uur ’s nachts rond de viptafels ruzie ontstaat. Aan de ene tafel zit Dennis Mongen, een neef van de later geliquideerde topcrimineel Gwenette Martha. Bij hem zitten de in 2015 doodgeschoten Eaneas Lomp, Chafik Yakhlaf (broer van de in 2015 geliquideerde Chahid), de Amsterdamse Antilliaan Surailie I. en Denny Landzaat, ex-international en voormalig profvoetballer van Ajax, AZ, Feyenoord en FC Twente. Landzaat en Dennis Mongen kennen elkaar omdat hun vrouwen vriendinnen zijn.

Aan de andere viptafel zit een rivaal uit het ‘Martha-entourage’: Souhail Laachir uit Amsterdam Nieuw-West, alias ‘de Lange’, die bekendstaat als de financiële man van Benaouf A., spil in de Mocro-maffia. Bij Laachir aan tafel zit ook een andere bekende ex-voetbalprof: Dwight Tiendalli, tweevoudig international en ex-verdediger van Feyenoord, FC Utrecht, FC Twente en Swansea City. Tiendalli is er met zijn broer, zijn neef en nog twee anderen.

Na een opstootje op het binnenplein tussen Dennis Mongen en Laachir waarbij de iPhone van laatstgenoemde uit zijn handen wordt geslagen, raakt de sfeer steeds grimmiger. Uitsmijters proberen de vechtersbazen uit elkaar te houden, maar het is uiteindelijk de Antilliaan Surailie I. die tussen de beveiligers door heel kalm naar Laachir loopt en hem achter de bar doodschiet. Eaneas Lomp wordt na de schietpartij buiten in zijn auto met een vuurwapen en kogelvrij vest gepakt, maar blijkt niet de schutter.

Vijf dagen later houdt een arrestatieteam Dennis Mongen aan in Zeewolde en hoewel hij volgens de recherche de opdracht voor de liquidatie gaf, komt hij enkele dagen later wegens gebrek aan bewijs op vrije voeten. Surailie I. wordt wel veroordeeld. Hij krijgt vijftien jaar cel voor doodslag, maar pas nadat hij eerst tweeënhalf jaar voortvluchtig is geweest. Volgens de rechter…

…getuigt het handelen van verdachte van een extreme koelbloedigheid en gewetenloosheid.

Dennis Mongen overlijdt in 2020 in een Spaanse cel aan een hartstilstand. De 44-jarige crimineel zat in Spanje een celstraf van elf jaar uit wegens het runnen van grootschalige wietkwekerijen in de omgeving van Alicante. In ons land was hij verdachte in het liquidatieproces Himalaya, dat draaide om drie moorden en twee moordpogingen in Amsterdam en omgeving. De meest schrijnende zaak in dat proces was de vergismoord op de onschuldige huisvader Stefan Regalo Eggermont. De kogels waren bedoeld voor Omar Lkhorf, die in de Lage Landen in 2019 tot levenslang werd veroordeeld.