Turners ‘Dort’ komt na ruim twee eeuwen naar Dordrecht

Het Dordrechts Museum wijdt begin 2026 een tentoonstelling aan de beroemde Engelse schilder Joseph Mallord William Turner (1775-1851). Centraal staat zijn werk Dort or Dordrecht: The Dort Packet-Boat from Rotterdam Becalmed uit 1818, dat Turner baseerde op indrukken die hij opdeed tijdens een bezoek aan Dordrecht in 1817.

Het is voor het eerst dat het schilderij wordt getoond in de stad die Turner in 1817 inspireerde tot het maken van het werk. Naast Dort worden ook andere werken van Turner uit de zogeheten Paul Mellon Collection getoond, met daarin naast vroege romantische rivierlandschappen ook de meer radicaal abstracte zeegezichten uit de laatste jaren van de kunstenaar. Niet eerder waren werken uit deze collectie in Nederland te zien.

Turners werk is sowieso vrij zeldzaam in Nederland. Afgezien van Whalley Bridge and Abbey (een langdurig bruikleen aan Dordrecht) en één schilderij in Museum de Fundatie in Zwolle, bevinden zich geen andere schilderijen van de Engelse romantische schilder in Nederlandse collecties.

Joseph Mallord William Turner, Wreckers-Coast of Northumberland, with a Steam-Boat Assisting a Ship off Shore, 1833-1834, olieverf op doek | Yale Center for British Art, Paul Mellon Collection, New Haven, Verenigde Staten

Spel van water en licht

Het werk van Turner wordt gekenmerkt door zijn aandacht voor licht, weersomstandigheden en water. Tijdens zijn reizen door Europa bezocht hij onder meer Zwitserland, Italië en Duitsland, maar dus ook Nederland. In Dordrecht raakte hij in 1817 volgens het museum “diep geraakt door het spel van licht op het water, de bedrijvigheid in de havens, de verstilling in de atmosfeer”. Deze observaties verwerkte Turner in Dort, dat volgens het museum gezien kan worden als een sleutelwerk uit de romantische periode van de kunstenaar. In de tentoonstelling wordt Turner gepresenteerd als de ultieme schilder van het water.

“Het spel van water en licht was voor Turner een onuitputtelijke bron van artistieke inspiratie. Hij ving de schoonheid van schilderachtige rivieren en confronteert ons met de immense kracht en gevaren van de wilde zee. Als schilder van het moderne leven tijdens de industriële revolutie legde Turner zowel de schoonheid en potentie als de gevaren van water vast. Water als vriend én vijand. Hij was zich continu bewust van de kwetsbare positie van de mens tegenover de krachtige natuur.

Turner bezocht Nederland meerdere keren, onder meer in 1817, 1825 en 1840. Tijdens deze reizen liet hij zich inspireren door zeventiende-eeuwse Hollandse meesters als Aelbert Cuyp en Jacob van Ruisdael. In de tentoonstelling is daarom ook werk van Cuyp opgenomen.

De tentoonstelling, met de titel Water & Licht. Hoogtepunten uit het Yale Center for British Art, is te zien van 8 februari tot en met 14 juni 2026.

Verder lezen:

Dordrecht: stad van de rijzende zon Boek: Turner

Redactie

Historiek is een onafhankelijk online geschiedenismagazine voor een breed publiek. We willen geschiedenis en actualiteit met elkaar verbinden en geschiedenisverhalen gratis toegankelijk maken.