Valentijnsdag, de dag van Sint Valentijn

2 minuten leestijd
Versierde boom voor Valentijnsdag - cc
Versierde boom voor Valentijnsdag - cc

Ieder jaar wordt op 14 februari Valentijnsdag gevierd. Wie was de Heilige Valentijn en waar komen de gebruiken op zijn naamdag vandaan? De geschiedenis van Valentijnsdag.

Valentijnskaart uit 1909
Valentijnskaart uit 1909
In de tweede eeuw na Christus vonden twee ‘Valentijns’ de dood: Valentinus van Rome en Valentinus van Terni. Beiden stierven ze nadat ze probeerden Romeinen in het huidige Italië tot het christendom te bekeren. Oude bronnen vertellen ons iets meer over hun heiligenlevens; de een was priester in Rome en zou een meisje van blindheid hebben genezen, de andere bisschop in Terni. Hij werd in 273 onthoofd tijdens de christenvervolgingen van Keizer Aurelianus. Ze werden vereerd als martelaren, maar er is verder nauwelijks iets over hen bekend. Zij werden vereerd op 14 februari, vandaar Valentijnsdag.

Tegenwoordig menen sommige wetenschappers dat het dezelfde persoon betrof, en dat de gebruiken die er rond 14 februari al eeuwen zijn, niets met die Heilige Valentijn te maken hebben. Het feest zou een hele andere oorsprong hebben, die niets met een historisch persoon te maken heeft. Om toch een link tussen een historische ‘Sint Valentijn’ en de liefdestradities van 14 februari te hebben, ontstonden er rond 1900 enkele mythen en legendes. De heilige Valentijn zou, al dan niet met bloemen, stelletjes tot elkaar hebben gebracht en huwelijken hebben gesloten. Erg overtuigend was dit nooit en omdat Sint Valentijn vooral met onduidelijkheid geassocieerd werd, besloot de katholieke kerk in 1969 om 14 februari niet langer meer als zijn naamdag te vieren.

Oorsprong van Valentijnsdag

Waar komen dan wel de tradities rond Valentijnsdag vandaan? Niet alleen bestonden er meerdere Valentijns, er zijn ook meerdere theorieën over waarom 14 februari gevierd wordt als dag van de liefde. In de Middeleeuwen dachten sommigen dat vogels op deze dag zouden beginnen met nestelen– het begrip tortelduifjes doet hier nog aan denken. Ook vierden de Romeinen op 15 februari een vruchtbaarheidsfestival dat in de eeuwen daarna steeds meer christelijke trekjes kreeg.

Eigenlijk is er maar een ding echt duidelijk over Valentijnsdag; het gaat om een versmelting van christelijke, Romeinse, Germaanse en tegenwoordig ook nationale tradities. Onze viering van Valentijn (‘de gezonde, de krachtige’) gaat namelijk terug op de Engelsen, die het weer op (een van) bovenstaande voorbeelden baseerden. In Engeland draait het om het tonen van genegenheid en aandacht, in Nederland vooral om liefde. Dat is een Amerikaanse element: ons beeld van Valentijnsdag is er een van rode harten, rode rozen – het beeld dat de romantische comedy uit Hollywood ons voorschotelt.

Zie ook: Valentijnsdag op Bol.com