Tijdens archeologisch onderzoek op het Raadhuisplein in Heerlen is een loden vervloekingstablet met een magische tekst gevonden. Het object dateert uit de Romeinse tijd en kwam aan het licht bij opgravingen in 2024 en 2025, voorafgaand aan de herinrichting van het plein.
Het tablet behoort tot de zogenoemde defixiones, vervloekingstabletten die in de Romeinse wereld werden gebruikt om personen via magische rituelen te beïnvloeden. Zulke objecten zijn vooral bekend uit het Middellandse Zeegebied en komen in de Lage Landen slechts sporadisch voor. Exemplaren met een Griekse tekst zijn zelfs uiterst zeldzaam, wat de huidige vondst volgens de gemeente extra bijzonder maakt.
Het loden plaatje meet 9,3 bij 4,8 centimeter en is slechts 0,2 centimeter dik. Op het oppervlak staat een Griekse tekst met aanroepingen, symbolische tekeningen en een reeks persoonsnamen. Op basis van de archeologische context dateren onderzoekers het object in de tweede eeuw na Christus. Het onderzoek naar het object wordt uitgevoerd door specialisten van het Instituut voor Papyrologie van de Universiteit van Heidelberg.
Het vervloekingstablet is tijdelijk voor het publiek te bezichtigen in de publiekshal van het Stadskantoor in Heerlen. Daarna keert het object terug naar de onderzoekers voor vervolgonderzoek. Daarbij wordt onder meer gekeken naar de herkomst van het gebruikte lood en wordt de tekst verder onder de loep genomen.
Op het Raadhuisplein zijn de afgelopen jaren meerdere Romeinse vondsten gedaan. Eerder werden onder meer resten van houten en stenen gebouwen, Romeinse toiletten, een bronsoven en een graf van een vermoedelijk Romeinse soldaat aangetroffen.
Coriovallum
Op de plaats van de huidige stad Heerlen bevond zich in de eerste eeuwen na Christus de Romeinse nederzetting Coriovallum. In 1940 werden hier de resten gevonden van een Romeins badhuis, het grootste archeologische monument uit de Romeinse tijd in Nederland. Sinds de jaren zeventig zijn de resten van dit badhuis te bewonderen in het Thermenmuseum in Heerlen. Momenteel wordt dat museum omgevormd tot het Romeins Museum. Hierin komt de brede geschiedenis van de Romeinen en in de Lage Landen centraal te staan.
Thermenmuseum in Heerlen wordt omgevormd tot Romeins Museum
Een Griekse vervloeking op lood: een magische tekst ontcijferd
Romeinse vervloekingstablet gevonden in Tongeren
Excommunicatie – Betekenis en korte geschiedenis
Plebs en plebejer – Herkomst van de term
Rotterdam in de prehistorie
Maart, vernoemd naar de Romeinse god van de oorlog