Stalinlaan Amsterdam werd in 1956 de Vrijheidslaan

Na de Tweede Wereldoorlog worden in tal van Europese steden straten en lanen vernoemd naar de leiders van de geallieerde landen. Lanen worden bijvoorbeeld omgedoopt in Rooseveltlaan, Churchillaan maar ook Stalinlaan. Amsterdam had zo’n Stalinlaan. Toen de Sovjet-Unie in 1956 Hongarije binnenviel, leidde dat tot protest – en tot een snelle naamsverandering.

De huidige Vrijheidslaan in Amsterdam-Zuid werd na de oorlog van Amstellaan omgedoopt in Stalinlaan, als eerbetoon aan de Sovjetleider. Dat eerbetoon bleek echter niet blijvend. Toen de Sovjet-Unie in november 1956 de Hongaarse Opstand hardhandig neersloeg, leidde dat wereldwijd – en ook in Nederland – tot woede en protest. Al snel werd besloten de naam Stalinlaan te schrappen.

Een buurtbewoner vond op 5 november 1956 al dat Amsterdam geen Stalinlaan meer mocht hebben en veranderde daarom twee straatnaambordjes in de ‘4 novemberlaan’. Hiermee protesteerde hij tegen de inval van de Sovjet-Unie in Hongarije een dag daarvoor. Hij was niet de enige Amsterdammer die zich boos maakte over de inval in Hongarije. Voor het gebouw Felix Merits aan de Keizersgracht, waar de Nederlandse communistische partij CPN op dat moment haar hoofdkwartier had, werd heftig gedemonstreerd.

In debat

De Amsterdamse Raad deed op 7 november zelf ook een voorstel om de naam Stalinlaan te vervangen door een andere naam: Vrijheidslaan. Een week later gingen de verschillende politieke partijen met elkaar in debat. Alle partijen, op de communistische CPN na, steunden het voorstel om de straatnaam te veranderen. De Stalinlaan bestond vanaf dat moment niet meer en ging voortaan door het leven als de Vrijheidslaan.