Evangelie van Cuthbert – ‘Het oudste boek van Europa’

Het ‘Evangelie van Cuthbert’ wordt beschouwd als het oudste nog intacte boek van Europa. In 2012 verwierf de British Library dit zevende-eeuwse evangelie voor een bedrag van 9 miljoen pond.

Het kleine in leer gebonden boekje, ook bekend als het Stonyhurst Evangelie, bevat een Latijnse versie van het evangelie van Johannes. Het werd in de zevende eeuw vervaardigd en wordt traditioneel in verband gebracht met de Angelsaksische bisschop Cuthbertus van Lindisfarne (634–687). Na diens dood werd het boek in zijn graf op het eiland Lindisfarne gelegd.

Eeuwen later, in 1104, kwam het werk weer aan het licht. Monniken hadden eerder de stoffelijke resten van Cuthbertus meegenomen tijdens hun vlucht voor invallen van Vikingen. Uiteindelijk begroeven zij de heilige in een kapel die later zou uitgroeien tot de kathedraal van Durham. Bij het openen van het graf in 1104 werd het evangelie naar verluidt in de kist aangetroffen.

Het boek is uitzonderlijk goed bewaard gebleven en heeft nog steeds de oorspronkelijke leren band. De British Library had het sinds 1979 in bruikleen en stelde het sindsdien regelmatig tentoon. In 2011 gaven de toenmalige eigenaars, de Britse afdeling van de Sociëteit van Jezus (Jezuïeten), aan het boek te willen verkopen. De British Library kreeg het eerste recht op aankoop.

De helft van het benodigde aankoopbedrag werd bijgedragen door het National Heritage Memorial Fund. De rest werd ingezameld via donaties van instellingen en particulieren. Het evangelie wordt afwisselend tentoongesteld in de British Library en in Durham.