Een kasteel in Almere, de jongste stad van Nederland. Dat klinkt bijzonder en is het ook. Het was ooit een sympathiek idee van de lokale VVD-wethouder Cees van Bemmel. De stad kon wel een aansprekende trouwlocatie gebruiken en dus werden er eind twintigste eeuw plannen gemaakt voor de bouw van een dertiende-eeuws kasteel. Een replica uiteraard.
September 2000 werden de eerste palen geslagen van Kasteel Almere, naar een ontwerp van het middeleeuwse kasteel Jemeppe in Hargimont, België. Het bouwwerk moest de allure van een klassiek slot krijgen, compleet met torens, een oprijlaan en een slotgracht, maar de kosten bleken al snel veel hoger te liggen dan de geraamde 60 miljoen gulden. Zelfs bedragen tot 120 miljoen gulden werden genoemd. Het kasteel werd uiteindelijk zo duur dat het bouwproject in 2002 werd stilgelegd.
Het Kasteel van Almere werd dan niet voltooid en er vond tot nu toe geen enkele huwelijksvoltrekking plaats, het is wel vrij bekend. Menig automobilist heeft het bijzondere bouwwerk de afgelopen decennia zien liggen langs de A6. Meer dan een ruïne is het niet, maar de vormen doen toch denken aan een kasteel. Lokaal was het lang een heet politiek hangijzer.
De gemeente Almere zat de afgelopen jaren flink met de handen in het haar over wat te doen met het onafgebouwde kasteel. Aanvankelijk waren er plannen van projectontwikkelaars die rond het kasteel nieuwe woningen wilden bouwen. Daarvoor was wel een wijziging van het bestemmingsplan nodig. De gemeenteraad wilde het groene karakter van het gebied echter behouden en gaf geen toestemming voor woningbouw, waardoor de plannen stuk liepen.
Ruïne toch afgebouwd
Later werd ook nog geopperd om Kasteel Almere onderdeel te laten worden van een groot attractiepark, maar ook dat plan liep stuk. Intussen zagen automobilisten het bouwwerk steeds verder in verval raken. Het terrein werd op den duur vooral gebruikt door antikraakbewoners.
Na jaren van stilstand is er in juni 2025 eindelijk schot in de zaak gekomen. Projectontwikkelaar BPD, een Almeerse woningcorporatie en een bouwbedrijf willen samen tussen de 500 en 1000 woningen bouwen op het terrein. En voor de cultuurliefhebber is vooral interessant dat de partijen het spookkasteel alsnog willen voltooien. In welke vorm is echter nog niet helemaal duidelijk.
De hernieuwde plannen werden mogelijk dankzij het coalitieakkoord uit 2024, waarmee het college alsnog aangaf te willen instemmen met woningbouw op de veelbesproken locatie. Wel werd één duidelijke voorwaarde verbonden: het kasteel moet worden voltooid. Zo krijgt de jongste stad van Nederland, als alles meezit, alsnog zijn bijzondere trouwlocatie én ‘middeleeuwse kasteel’. Het is de bedoeling dat de overdracht van het terrein eind dit jaar plaatsvindt. Volgend jaar moet dan een begin gemaakt worden met de woningbouw en het kasteel-project.
Het kasteel dat model stond
Kasteel Jemeppe, ook bekend als het kasteel van Hargimont, stond dus model voor het ontwerp van het kasteel in Almere. De geschiedenis van dit bouwwerk, gelegen in de Belgische provincie Luxemburg, gaat terug tot de dertiende eeuw. Aanvankelijk ging het om niet veel meer dan een versterkt landhuis, maar in de loop der tijd werden veel delen aangebouwd of vervangen. Zo werd het huis in de dertiende eeuw een donjon met vijf verdiepingen, later verder uitgebreid met vleugels, grachten en een binnenplein. Zijn huidige, statige vorm kreeg het in het in de loop van de negentiende eeuw. Vandaag de dag is het kasteel onder meer in gebruik als evenementenlocatie en hotel. En er kan ook getrouwd worden…
Historisch kasteel lijkt na restauratie op ‘SpongeBob-kasteel’
Het Kasteel van Guédelon, een ‘nieuwe’ middeleeuwse burcht
Middeleeuws ‘bouwpakket’ teruggevonden in Almere-https://www.omroepflevoland.nl/nieuws/381518/huizen-bij-kasteel-niet-meer-enkel-villa-s-in-overgooi-en-hogere-belastingen-dit-wil-de-nieuwe-coalitie
-https://nl.wikipedia.org/wiki/Kasteel_Jemeppe
-https://www.omroepflevoland.nl/nieuws/431766/kasteel-almere-in-principe-verkocht-in-2026-begin-met-woningbouw
-https://www.rtl.nl/nieuws/economie/artikel/5515630/ruine-kasteel-almere-eindelijk-afgebouwd
Arm Vlaanderen: een wereldgeschiedenis
Hoe een verkeerde inschatting van Peter Stuyvesant het lot van Nieuw-Nederland bezegelde
De naam Almere – van middeleeuws meer tot moderne stad