In Californië had Madame Pantalon de broek aan

Diep verscholen in de Sierra Nevada, in Amador County, heeft het stadje Jackson nog veel van zijn oorspronkelijke uitstraling behouden. Het ontstond tijdens de California Gold Rush van 1848, toen in een gouddelverskamp winkels werden geopend langs de hoofdweg waarin de gelukzoekers hun voorraden en gereedschappen konden kopen. Het was hier dat een dominantie Française uit de Haute-Savoie de dienst uitmaakte en daarmee uitgroeide tot een legende.

De vrouw in kwestie werd in 1824 onder de naam Marie Suize (1824-1892) als zevende van twaalf kinderen geboren in wat toen nog het hertogdom Savoie was. Op tweeëntwintigjarige leeftijd ging ze op zoek naar werk en vertrok daarvoor naar Parijs, waar ze in dienst trad van een krantenredactie en zo op de hoogte raakte van de goudkoorts die kort daarvoor in Californië was uitgebroken. Zo avontuurlijk als ze was ingesteld, besloot ze in 1850 om er zelf heen te reizen vanuit Le Havre. Na zes maanden bereikte haar schip via de Atlantische Oceaan, Kaap Hoorn en de Stille Oceaan de Baai van San Francisco, waar ze zich aansloot bij de duizenden gelukszoekers die naar de Sierra Nevada trokken.

Vrouw in een mannenwereld

Toen Marie in de straten van Jackson arriveerde ging het er daar uitgesproken ruig aan toe. Er waren maar weinig vrouwen, hoofdzakelijk prostitués, huisvrouwen en schoonmaaksters. Dat was echter niet het werk dat Marie ambieerde. De belangrijkste reden waarom ze Frankrijk verlaten had was namelijk haar wens om een mannenberoep uit te oefenen. In het wassen van goud zag ze een mogelijkheid om snel veel geld te verdienen.

Ze slaagde erin een concessie te verwerven, wat direct de aandacht trok omdat het vrouwen eigenlijk verboden was om de goudvelden te betreden, laat staan er zeggenschap over te krijgen. Maar het meest opvallende was evenwel dat ze…. een broek droeg, hoewel het illegaal was wanneer vrouwen zich in mannenkleding hulden. Het leverde haar de bijnaam ‘Marie Pantalon’ op.

Marie Suize gedroeg zich echter ook als een man. Ze dronk alcohol, rookte een pijp, speelde kaart en nam deel aan wilde feesten. Op een kwade dag probeerde een stel Canadezen haar concessie in Humbug Hill te stelen. Dat liet ze echter niet op zich zitten. Ze sleepte er een bed naar toe en hield er naar verluidt acht dagen lang, vierentwintig uur de wacht. De mannen hadden zich in de mijngangen verschanst, waarop Marie de ventilatieschachten af sloot en een vuur ontstak om ze uit te roken. Buiten wachtte ze hen op met twee geladen pistolen onder het uitroepen van niet mis te verstane dreigementen.

Marie Pantalon werd niet alleen als standvastige gouddelver door de mannen gevreesd, in Jackson begon ze ook een aantal bedrijven in mijnbouw, bevoorrading en onroerend goed op te bouwen. En ook in deze hoedanigheid als ondernemer droeg ze niets anders dan broeken. Ze opende een wijnhandel in San Francisco en daarna nog één in Virginia City, waar ze vervolgens gearresteerd werd voor het dragen van een broek. Na het betalen van vijf dollar boete kwam ze weer vrij en deed de overtreding af met de mededeling dat ze haar kledingkeuze niet zou veranderen.

Van beklaagde tot ondernemer

Zelfs voor de rechtbank verscheen ze in een broek, nadat ze in Jackson voor de tweede keer was gearresteerd. Het leverde haar veel bekendheid op en uiteindelijk was de rechter bereid om haar toestemming te verlenen om voortaan in een broek over straat te lopen.

Ook op andere punten werd de wetgeving van Californië in de daaropvolgende jaren aangepast. Zo mochten vrouwen vanaf die tijd financiële transacties aangaan en onder eigen naam een zaak oprichten. Toen Marie bedrijfsleiders ging aanstellen om haar filialen te beheren, hield ze er toch de volledige controle over. Daarnaast nam ze ondergeschikten aan, voerde onderhandelingen, stelde arbeidsvoorschriften op en ontwikkelde zich tot grootgrondbezitter met wijngaarden, groentetuinen en fruitboomgaarden. Jaarlijks werd de oogst daarvan naar Jackson getransporteerd en daar in haar winkels verkocht. In de hoogtijdagen liet ze bijna achthonderd hectoliter wijn en brandewijn produceren, die ze niet alleen in Jackson maar ook in San Francisco liet verkopen.

Petities en burgerrechten

Vrouwen mochten dan wel geen stemrecht hebben, ze konden wel petities indienen. Dat deed Marie dan ook, onder andere om toegang tot waterbronnen te krijgen. De handtekening die ze onder deze en andere petities plaatste is afgebeeld op de herdenkingsplaquette die later boven op haar graf in Jackson is geplaatst. Zo toonde haar leven dat het voor vrouwen mogelijk was om nieuwe paden te bewandelen en dat met moed en vastberadenheid ook zij er in de Verenigde Staten in konden slagen om het lot in eigen hand te nemen.

Bronnen