Op 20 oktober 1973 opende koningin Elizabeth II het Sydney Opera House. Het opvallende gebouw, thuisbasis van de Sydney Symphony, werd ontworpen door de Deense architect Jørn Utzon. Tijdens de openingsceremonie werd diens naam echter helemaal niet genoemd. De architect was zelfs niet uitgenodigd.
In 1955 ontstond het plan om in de haven van Sydney een operagebouw te realiseren. Er werd een internationale architectuurwedstrijd georganiseerd die maar liefst 233 inzendingen uit dertig landen opleverde. In januari 1957 werd gekozen voor het ontwerp van de achtendertigjarige Jørn Utzon – een grote verrassing, want de Deense architect was destijds nog vrij onbekend en had weinig voltooide werken op zijn naam staan. Zijn ontwerp toonde een reeks schelpen die doen denken aan de zeilen van een groot schip.
De bouw van het monument begon in 1959. Oorspronkelijk was het de bedoeling het gebouw te openen op 26 januari 1963, Australia Day, maar door technische uitdagingen (onder meer met de betonnen schelpen) liep de voltooiing uit tot september 1973. In de eerste fase was Utzon nauw betrokken bij de bouw van het Sydney Opera House, maar begin 1966 trad hij terug als hoofdarchitect. In die periode was al duidelijk dat de kosten de begroting flink zouden overschrijden, iets waar de nieuwe regering zich grote zorgen over maakte.
Te kleine orkestbak
Diezelfde regering probeerde Utzon over te halen bij het project betrokken te blijven. De Deen weigerde echter, en uiteindelijk werd zijn taak overgenomen door een team van Australische architecten. Zij waren grotendeels verantwoordelijk voor het interieur van het Sydney Opera House. Zo besloten ze om van de grote zaal met 2.690 stoelen geen operahal maar een algemene concerthal te maken. Utzon had de ruimte eigenlijk voor beide doelen willen gebruiken.
Door deze wijziging kunnen de grootste opera’s tegenwoordig niet worden opgevoerd in het beroemde operagebouw: de orkestbak is daarvoor te klein en het podium niet geavanceerd genoeg. Veel muziekliefhebbers hebben daarom kritiek op het gebouw. Ze vinden het frustrerend dat de grote concertzaal van het gebouw niet geschikt is voor de grotere opera’s en dat in in de kleinere zaal slechts de kleinere werken uitgevoerd kunnen worden.
Woollarawarre Bennelong
Over het exterieur is vrijwel iedereen het eens. Het Sydney Opera House wordt beschouwd als een van de mooiste bouwwerken ter wereld. Het staat sinds 2007 op de Werelderfgoedlijst van Unesco en is uitgegroeid tot een van de symbolen van Australië.
Het beroemde monument verrees op een historisch betekenisvolle plek. Hier trad aan het eind van de achttiende eeuw de Aboriginal-man Woollarawarre Bennelong op als bemiddelaar tussen de eerste Britse kolonisten en de oorspronkelijke bevolking. Later werd op deze locatie Fort Macquarie gebouwd, een negentiende-eeuws verdedigingswerk dat de ingang van de haven moest bewaken.
Australië, kolonie voor gevangenen en gelukzoekers
Waar kwamen de eerste bewoners van Australië vandaan?
De Royal Albert Hall in Londen
Het Paleis voor Volksvlijt, het verdwenen glazen paleis van Amsterdam
De guerrilla op Timor (1942)
In 1928 vloog Kingsford Smith als eerste met een Fokker van de VS naar Australië
Daisy Bates – Ierse auteur en ontdekkingsreiziger