Stadhuis Gouda uit 1450 dicht voor grootschalige restauratie

3 minuten leestijd
Stadhuis Gouda
Stadhuis Gouda (CC BY-SA 4.0 - Ludvig14 - wiki)

Het historische stadhuis van Gouda heeft de deuren tijdelijk gesloten. Het laatgotische bouwwerk, gebouwd tussen 1448 en 1450, ondergaat de komende twee jaar een ingrijpende restauratie en herinrichting. Doel is het rijksmonument te verduurzamen, toegankelijker te maken en een grotere rol te laten spelen in het openbare leven van de stad.

Op 28 augustus namen zo’n achthonderd belangstellenden afscheid van het stadhuis in zijn huidige vorm. Tijdens een symbolische ceremonie droeg sleutelbewaarder Gilbert Vandenakker de sleutel over aan de aannemer die de verbouwing moet gaan begeleiden. Daarmee ging de restauratie officieel van start.

Bloeiperiode

Stadhuis Gouda
Stadhuis Gouda (CC BY-SA 4.0 – Ludvig14 – wiki)
Het Goudse stadhuis is een van de oudste vrijstaande stadhuizen van Nederland en is een karakteristiek voorbeeld van laatgotische bouwkunst. De opbouw van het zandstenen gebouw vond plaats tijdens een bloeiperiode van de stad, waarin de kaarsen- en pijpenindustrie Gouda grote welvaart brachten. Eeuwenlang fungeerde het bouwwerk als bestuurscentrum en rechtbank. Boven de ingang is nog altijd een Latijnse spreuk te vinden die aan deze tijd herinnert: Audite et alteram partem – “Luister ook naar de andere partij”.

Voor geschiedenisliefhebbers is ook de voorgevel interessant. Daar zijn een groot aantal beelden te vinden van bekende historische figuren, waaronder Karel de Stoute, Filips de Goede, Filips de Schone, Maria van Bourgondië, Floris V en Jacoba van Beieren. Deze beelden werden pas in 1960 en 1961 geplaatst, ter vervanging van twee vrouwenfiguren die er tot 1882 stonden en Wijsheid en Standvastigheid verbeeldden. De twee beelden, die in 1695 werden vervaardigd door beeldhouwer Jan Gijselingh jr., zijn tegenwoordig in de tuin van Museum Gouda te vinden.

Een ander bijzonder historisch element dat pas in de loop van de twintigste eeuw werd toegevoegd, is het klokkenspel op de zijgevel van het stadhuis, dat in 1961 aan de stad werd geschonken door Geert Bouwmeester, directeur van de Goudse verzekeringenmaatschappij. Iedere twee minuten over het hele en halve uur wordt dit klokkenspel afgespeeld en laten bewegende poppen zien hoe graaf Floris V de stad in 1272 stadsrechten verleende.

Poppen bij het klokkenspel op de gevel van het stadhuis van Gouda
Poppen bij het klokkenspel op de gevel van het stadhuis van Gouda (CC BY-SA 3.0 – Joachim Köhler – wiki)

Verbouwingen

In de loop der eeuwen onderging het bekende gebouw verschillende verbouwingen en restauraties. De meest ingrijpende vond plaats na de Tweede Wereldoorlog, toen architect Ad van der Steur tussen 1947 en 1952 het interieur moderniseerde en de gotische gevels herstelde.

Tijdens de aankomende restauratie moeten de verschillende historische lagen van het monument behouden blijven. Onder meer de gevels worden onder handen genomen, net als de glas-in-loodramen en dakbedekking.

Voorzijde met sculpturen en kruiskozijnen van het oude stadhuis van Gouda
Voorzijde met sculpturen en kruiskozijnen van het oude stadhuis van Gouda (CC BY-SA 3.0 – Joachim Köhler – wiki)

Het historische bouwwerk krijgt ook een nieuwe functie. Zo komt er een koffiebar in de burgerhal, worden ruimten geschikt gemaakt voor tentoonstellingen en krijgt het gebouw een rol als ontmoetingsplek voor bewoners en bezoekers. Voor het eerst in zijn bestaan wordt het gebouw volledig toegankelijk, onder meer door de aanleg van een lift. Nieuwe toiletten worden op verzoek van de gemeenteraad genderinclusief. Ook wordt het stadhuis verduurzaamd, met onder meer een warmtepomp en LED-verlichting.

De verwachting is dat het vernieuwde stadhuis in de zomer van 2027 wordt heropend. Tot het einde van dit jaar vinden de werkzaamheden voornamelijk binnen in het gebouw plaats; vanaf januari volgend jaar worden ook de buitenkant en gevels aangepakt.

Bronnen

-https://www.zuid-holland.nl/actueel/nieuws/augustus-2025/rijksmonument-stadhuis-gouda-mede-dankzij-subsidie/
-https://www.gouda.nl/gouda-werkt-aan-de-stad/verbouwing-stadhuis/
-https://www.vanhoogevest.nl/projecten/stadhuis-gouda/
-https://www.omroepwest.nl/nieuws/4939496/oud-stadhuis-wordt-opgeknapt-en-daarna-staan-deuren-altijd-open
-https://indebuurt.nl/gouda/nieuws/ook-zo-gemist-het-klokkenspel-hangt-weer-aan-het-stadhuis~129957/
-https://www.gouda.nl/actueel/adieu-stadhuis-tot-over-2-jaar/
-https://nl.wikipedia.org/wiki/Stadhuis_van_Gouda
×