De Belgische Grondwet: een revolutionair document
De Belgische Grondwet van 1831 kwam tot stand in de nasleep van de Belgische Opstand en werd sterk beïnvloed door Franse en Engelse ideeën over rechten…
Nieuw Nederland als proeftuin voor Utopia
Het gebied dat tegenwoordig de Amerikaanse deelstaten New York, New Jersey en Delaware omvat was tussen 1624 en 1664 een Nederlandse kolonie. Om dat Nieuw Nederland…
Hoe het CDA en de PvdA in het ravijn vielen
Het CDA had op het hoogtepunt (1986 en 1989) 54 zetels in de Tweede Kamer, de PvdA 53 (1977). Nu heeft het CDA er nog maar…
Onderwijs in dienst van de Führer
In nazi-Duitsland werd het onderwijs omgevormd tot een instrument van indoctrinatie, gericht op het creëren van loyale volgelingen van het regime. Via scholen, jeugdbewegingen en gecontroleerde…
Eerlijke (en deprimerende) dagboeken van gewone Nederlanders
De Nederlandse schrijver, dichter en journalist Joris van Casteren ontdekte enkele jaren geleden een archief vol dagboeken van gewone Nederlanders, waarin zij hun bijzondere en soms…
Persvrijheid vinden universiteiten niet altijd vanzelfsprekend
Universiteitsbladen zijn al sinds de negentiende eeuw een belangrijk platform voor kritische verslaggeving, maar de journalistieke onafhankelijkheid van deze media staat geregeld onder druk vanwege inmenging…
Een invoelende geschiedenis van Schokland
Eeuwenlang lag Schokland als een eiland in de Zuiderzee. Even lang streden de bewoners van het eiland tegen het water dat hen voortdurend bedreigde. Zij leefden…
In 1899 en 1907 kwam de wereld naar Den Haag om te praten over vrede
Tijdens de Haagse vredesconferenties van 1899 en 1907 probeerden wereldleiders afspraken te maken om te komen tot een meer vreedzame wereld. De bijeenkomsten legden de basis…
De complexe wereld van kunstenaar Willem van Genk
Willem van Genk was een Nederlands beeldend kunstenaar en wordt vaak beschouwd als de belangrijkste vertegenwoordiger van outsider art in Nederland. Zijn veelzijdige oeuvre weerspiegelt zowel…
Blindengeleidehonden zijn al ruim honderd jaar ‘life-savers’
In 1929 begon de inzet van blindengeleidehonden, waarmee blinden en slechtzienden hun onafhankelijkheid terugvonden. Kees Tinga, voormalig instructeur bij KNGF Geleidehonden, blikt in het boek 'Superhond'…
De nazi’s waren geen dommeriken
Veel nazileiders zijn na de oorlog, ook door academici, beschreven als gewetenloze gangsters, domme ploerten of psychisch verwarde malloten. In veel gevallen weken ze echter helemaal…
Berlage reisde drie maanden door Nederlands-Indië (waar ook gebouwen van hem staan)
De beroemde architect Hendrik Petrus Berlage reisde in 1923 drie maanden door Nederlands-Indië en legde zijn indrukken vast in een reisverslag.…
Oorlogen duren minimaal drie generaties
Familiegeschiedenissen over de Tweede Wereldoorlog zijn onverminderd populair. Ook dit jaar prijkt er zo’n boek op de shortlist van de Libris Geschiedenisprijs.…
Het orfische denken van Albert Camus
De revival van het werk van Albert Camus in het Nederlands taalgebied en zijn zoektocht naar evenwicht en betekenis.…
Ien Dales: een vat vol tegenstrijdigheden
Ien Dales was eigenwijs, hatelijk en soms nogal bot, maar ze gold ook als deskundig en toegankelijk. Ze was rationeel en cynisch, maar niettemin diepgelovig.…
Franciscus Lieftinck, van predikant en politicus tot vrijmetselaar
Behalve politieke kanonnen als Ferdinand Domela Nieuwenhuis, Abraham Kuyper en Hendrik Goeman Borgesius, namen zo rond 1900 ook heel wat kleinere goden deel aan het publieke…
Wereldgeschiedenis, een huis met vele kamers
Om de wereld van vandaag te begrijpen is wereldgeschiedenis volgens de makers van de bundel 'Energie, Emigratie en Ecologie' van cruciaal belang.…
Natuur verdween uit de landbouw, maar niet uit de boer
Van koeien melken op een krukje tegen het dier aan, naar moderne robotstallen waarin je als boer de koe nog nauwelijks hoeft aan te raken. Het…
Een Rembrandt in 3D? De perfecte beeldhouwwerken van Rombout Verhulst