Museum De Lakenhal in Leiden heeft een tentoonstelling samengesteld over een raadselachtige tijdgenoot van Rembrandt van Rijn: een zeventiende-eeuwse schilder die zijn werk signeerde met de initialen I.S. en van wie de identiteit tot op heden onbekend is.
Het museum toont voor het eerst zestien schilderijen van de kunstenaar, afkomstig uit internationale musea en particuliere collecties.
De werken van Meester I.S. vertonen volgens kunstkenners opvallende overeenkomsten met die van Leidse meesters als Gerrit Dou en Jan Lievens. Het vermoeden bestaat daarom dat de kunstenaar – van wie niet zeker is of het een man of vrouw is geweest – enige tijd in Leiden doorbracht.
Net als de genoemde Leidse schilders koos de onbekende kunstenaar voor een realistische weergave van menselijke gezichten. Museum De Lakenhal:
In een tijd waarin veel kunstenaars hun modellen idealiseren, kiest Meester I.S. juist voor een eerlijke en directe benadering. Het werk illustreert een nieuwe manier van kijken, waarbij nauwkeurige observatie centraal staat. De Leidse meesters gelden als pioniers in deze benadering, waarin het menselijke gelaat met karakter en emotie wordt vastgelegd.
Oost-Europa
Tegelijkertijd wijzen de kostuums van de geportretteerden – bontkragen, hoofddeksels en mantels – op connecties met Noord- en Oost-Europa. Dit roept de vraag op of het bijvoorbeeld om een Leidse kunstenaar gaat die naar Scandinavië of het gebied rond de Oostzee reisde, of zich juist vanuit die streken in Leiden vestigde, mogelijk vanwege het bloeiende artistieke klimaat in deze stad.
Internationale uitwisseling
Janneke van Asperen, conservator oude kunst bij het Leidse museum:
Leiden was in de zeventiende eeuw een internationale kunststad, verbonden met handelsroutes en intellectuele netwerken. Het verhaal van Meester I.S. laat zien hoe makers en kunst over grenzen heen bewogen en hoe de Leidse schilderschool onderdeel was van een bredere internationale uitwisseling.
Museum De Lakenhal werkt voor de tentoonstelling samen met Serlachius Museums in Finland. Dit museum heeft één werk van de meester in de collectie en beschikt over een netwerk in de regio waar de schilder – naast Leiden – actief moet zijn geweest. De tentoonstelling was daar afgelopen jaar al te zien.
In de tentoonstelling hangen de werken van Meester I.S. naast die van tijdgenoten als Gerrit Dou en Jan Lievens, evenals een vroeg schilderij van Rembrandt uit Innsbruck.
De tentoonstelling loopt van 11 oktober 2025 tot en met 8 maart 2026.
Otto Wacker verkocht tientallen valse Van Goghs
Venus van Milo
Frans Hals – Hollandse meester uit de Gouden Eeuw
Niki de Saint Phalle (1930-2002) – Franse kunstenares
