Het kalifaat van de Omajjaden

In 624 trekt een karavaan van de machtige Arabische stam, de Koeraisj, vanuit Syrië zuidwaarts richting Mekka en wordt in de buurt van de kustplaats Badr overvallen door een moslimlegertje geleid door Mohammed die met zijn actie veel buit weet te maken.

Het is een zware slag voor Aboe Sufyan, telg van de Koeraisj-stam die zich opwerpt als de sterke man van de Mekkaanse gemeenschap en bij latere gelegenheden probeert om zijn verre verwant Mohammed de voet dwars te zetten. Uiteindelijk bekeert hij zich tot de islam en staat Mohammed terzijde bij diens verovering van Mekka in 630.

Aboe Sufyan en de Profeet hebben een gemeenschappelijke betovergrootvader wiens directe nazaten twee clans het licht doen zien: de Banu Sham en de Banu Hashim, respectievelijk de clans waar Aboe Sufyan en Mohammed deel van uitmaken. De kaliefen die gerekend worden tot de Omajjaden ontlenen hun naam aan Omajja, een telg uit de Banu Sham, en zijn verdeeld in twee familietakken: de Sufyaniden, afstammelingen van Aboe Sufyan met als eerste kalief Moe’awija ibn Aboe Sufyan en de Marwaniden van Marwan ibn al-Hakam.

Stamboom van de Omajjaden

In 661 eindigt de burgeroorlog, de eerste zogeheten fitna, tussen aanhangers van de soennitische traditie geleid door de Omajjaad Moe’awija en die van de sjiitische Aliden, volgelingen van Ali ibn Abi Talib, de laatste kalief uit het vroege kalifaat oftewel Rashidun kalifaat. Opstanden breken uit tijdens de tweede fitna (680-692) en het kalifaat vindt zijn einde door de machtsgreep van de Abassiden na de derde fitna (744-750) die de Omajjaden meedogenloos afslachten.

Een van hen, Abd al-Rahman, vlucht naar het Iberisch Schiereiland waar de Omajjaden in 929 een eigen kalifaat stichten en zich daarmee losmaken van de Abassiden. Dit kalifaat gaat in 1031 ten onder waarmee ook daar een einde komt aan de Omajjaden.

In twee artikelen beschrijft Willem Peeters op deze website zowel de geschiedenis van de Sufyaniden als die van de Marwaniden.

Verder lezen:

Het kalifaat van de Sufyaniden (661-684)

Al-Andalus: het Spanje der Moren Serie over het Vroege Kalifaat Blijf op de hoogte van nieuwe artikelen

Willem Peeters

Willem Peeters (1944) is redacteur van de website Casa Cultural waarop naast de complete geschiedenis van Spanje en biografieën van prominente Spaanse politici, artikelen te vinden zijn over tal van andere landen en onderwerpen. Zijn speciale aandacht gaat uit naar Amsterdam. Niet alleen schrijft hij over de historie van de hoofdstad, maar ook heeft hij fotoseries gemaakt waarin afbeeldingen van vroeger gekoppeld zijn aan hedendaagse foto's. Regelmatig verzorgt hij lezingen in samenwerking met Station-West, een culturele hotspot in het centrum van Amsterdam.