Australië 1935 – Haaialarm om een arm

3 minuten leestijd
Coogee Beach in Sydney, geliefd bij badgasten.
Coogee Beach in Sydney, geliefd bij badgasten. (CC BY-SA 4.0 - Sardaka - wiki)

In Sydney treffen zonnebaders elkaar graag op Coogee Beach om van de zeelucht te genieten. Haaiennetten dienen hen te beschermen, zodat ze onbezorgd te water kunnen gaan. Maar de geschiedenis heeft laten zien dat mensen-etende haaien hier soms onterecht de rol van zondebok toebedeeld krijgen.

De kustwateren van Sydney zijn al lang bekend vanwege dit gevaar, omdat tijgerhaaien en witte haaien zich er af en toe in hun prooi vergissen en dan een zwemmer aanvallen. Tussen 1890 en 1930, toen het strandtoerisme er populair begon te worden, werden er veel haaiaanvallen geregistreerd met gemiddeld één à twee doden per jaar. Om de zwemmers te beschermen openden de autoriteiten daarom de jacht op haaien die zich te dicht bij de stranden van Sydney waagden. Zo haalden vissers in 1935 een meer dan vier meter lange tijgerhaai uit zee en brachten hem levend aan land, waar het dier in het reusachtige Coogee-aquarium tentoon werd gesteld.

Op 25 april 1935 had iedereen vrij vanwege Anzac-day – ter herinnering aan de militairen uit Australië en Nieuw-Zeeland die hadden deelgenomen aan de Eerste Wereldoorlog – en trok Coogee-Beach veel bezoekers, vooral vanwege de recente topattractie in het aquarium. Juist toen een groepje kinderen zich stond te vergapen aan het ‘zeemonster’ kreeg het ineens hevige stuipen. De kinderen raakten daardoor in paniek, zeker toen het beest ineens een bloederige massa uitbraakte waardoor het water dieprood kleurde. De bezoekers die op het tumult afkwamen zagen iets aan het wateroppervlak drijven en stelden tot hun ontzetting vast dat het een arm was…

Het zeeaquarium van Coogee Beach
Het zeeaquarium van Coogee Beach, dat in 1935 met een levende haai een topattractie in huis haalde. (State Library of New South Wales)

Gangsters

Had deze haai in de wateren rond Sydney opnieuw een menselijk slachtoffer gemaakt? Tijdens de autopsie bleek echter dat de arm was afgesneden in plaats van afgebeten. Het moest dus in eerste instantie om mensenwerk gegaan zijn. De dertiger jaren stonden niet alleen in de VS, maar ook in andere landen zoals Australië in het teken van oorlogen tussen gangsterbendes, waarbij regelmatig een lichaam moest worden ‘weggewerkt’.

De politie van Sydney ging daarom al snel op zoek naar de rest van het lijk. Behulpzaam was daarbij dat er nog net een tatoeage zichtbaar was op de arm die twee boksers voorstelde. Met deze aanwijzing hoopte men het slachtoffer te kunnen identificeren en dankzij informanten in de onderwereld lukte dit verrassend snel.

Enkele van hen meldden namelijk dat het zou gaan om Jimmy Smith (1890-1935): een voormalige bokser die eigenaar was geworden van een bar waar duistere types elkaar ontmoetten. Getuigen vertelden vervolgens dat ze Jimmy voor het laatst hadden gezien in het gezelschap van een zekere Patrick Brady (1889-1965).

De verdenking van de moord op Jimmy Smith viel al snel op gangster Patrick Brady.
De verdenking van de moord op Jimmy Smith viel al snel op gangster Patrick Brady. – State Library of NSW

Brady werd onmiddellijk gevangen gezet omdat hij al een gewelddadig verleden had en de politie het daarom aannemelijk achtte dat hij wederom een misdaad op zijn geweten had. Tijdens de verhoren beschuldigde Brady op zijn beurt Reginald Holmes (1892-1935) van betrokkenheid bij de verdwijning van Smith. Holmes was geen onbekende binnen de highsociety van Sydney.

Deze ondernemer leidde een avontuurlijk bestaan in het noorden van de stad. Zijn voorouders hadden vanaf de jaren zestig van de negentiende eeuw fortuin gemaakt met de bouw van boten in MacMahon Point en ook Reginald had belangstelling voor vaartuigen, maar dan om er verdovende middelen mee te kunnen smokkelen. Hij importeerde heroïne en cocaïne, perste zakenlieden af en pleegde verzekeringsfraude. Bovendien had hij zowel Patrick Brady als Jimmy Smith op de ‘loonlijst’ staan. De politie onderwierp ook Holmes aan een verhoor, die al snel vertelde dat Patrick Brady de dader was van de moord op Jimmy Smith.

De bewuste haai in het aquarium van Coogee Beach
De bewuste haai in het aquarium van Coogee Beach

Rechtszaak

The Shark Arm Case
De ‘Shark arm case’ inspireerde schrijvers en regisseurs.
Maar hoe was de arm van het slachtoffer in de maag van een haai terechtgekomen? Brady zou het lijk van Smith naar een vissershut in Cronulla gebracht hebben. Daar hakte hij het in stukken die hij verstopte, uitgezonderd de arm die hij als bewijs meenam naar Reginald Holmes. Die gooide het lichaamsdeel vanaf zijn boot in het water. Daarmee leek de zaak afgedaan, maar ze hielden er geen rekening mee dat een kleine haai de arm verorberde en later op zijn beurt weer door een grote haai zou worden opgeslokt.

Door deze bizarre opeenvolging van gebeurtenissen kwam de zaak uiteindelijk aan het licht. Deze kreeg echter nogmaals een verrassende wending. Kort voor aanvang van het proces waarin Reginald Holmes tegen zijn handlanger zou getuigen, werd hij zelf het slachtoffer van moord en werd dood aangetroffen in zijn wagen. Zijn eerdere verklaring had daardoor onvoldoende juridische kracht omdat deze niet nogmaals in de rechtbank door hem kon worden uitgesproken. Resultaat hiervan was een vrijspraak voor Patrick Brady. Wél ging dit ongelofelijke verhaal als inspiratiebron dienen voor boeken en films over, zowel over misdaad als over mensenverslindende haaien.

Bronnen

Arte TV Invitation au Voyage / Stadt, Land & Kunst 28-06-2025

Meld u aan voor onze gratis nieuwsbrief

×