William Swainson – Engelse ornitholoog en natuuronderzoeker

William Swainson (1789–1855) was een Engelse ornitholoog, natuuronderzoeker en illustrator. Hij maakte verschillende buitenlandse reizen en publiceerde tal van studies over vogels, insecten en schelpen. Hij geldt als een van de eerste wetenschappers die systematisch gebruik maakte van lithografie voor natuurhistorische illustraties.

Swainson ontwikkelde zijn belangstelling voor de natuur tijdens zijn dienst bij het Britse leger (1808-1815), waar hij onder meer werd gestationeerd in Sicilië, Malta, Italië en Griekenland. Een wetenschappelijke expeditie naar Brazilië in 1817-1818 was bepalend voor zijn loopbaan. Zijn bekendste werk is waarschijnlijk The Birds of Brazil (uitgegeven vanaf 1834), waarin hij veel van de tijdens die expeditie verzamelde specimens beschreef.

Na een periode van wetenschappelijke erkenning – Swainson werd verkozen tot fellow van zowel de Royal Society als de Linnean Society – raakte zijn reputatie enigszins aangetast door zijn steun aan het omstreden Quinariaanse classificatiesysteem. Volgens dit systeem, dat werd gepropageerd door de Britse entomoloog en natuuronderzoeker William Sharp Macleay (1792–1865), was de natuur opgebouwd uit patronen rond het getal vijf. Elke grote taxonomische groep moest daarom worden onderverdeeld in vijf subgroepen. Hoewel veel natuuronderzoekers aanvankelijk geïnteresseerd waren in dit idee – ook Charles Darwin experimenteerde er korte tijd mee – werd het uiteindelijk door de meeste wetenschappers verworpen.

Nieuw-Zeeland

Mogelijk speelde de afgenomen waardering voor zijn werk mee bij het besluit van Swainson om in 1841 naar Nieuw-Zeeland te emigreren. Daar verwierf hij land via de New Zealand Company, wat leidde tot enkele conflicten met de lokale Māori-bevolking. Swainson bleef in deze jaren actief als natuuronderzoeker.

Er zijn verschillende diersoorten naar William Swainson vernoemd, waaronder de Swainson toekan (Ramphastos swainsonii), een toekan die vooral voorkomt in de regenwouden van Midden- en Zuid-Amerika. Zijn werk droeg, mede dankzij zijn gedetailleerde illustraties en publicaties, bij aan de popularisering van de ornithologie in de eerste helft van de negentiende eeuw.

Doodle

In 2013 eerde Google de Engelse ornitholoog met een zogeheten Doodle, ter gelegenheid van zijn 224ste geboortedag. In het aangepaste logo op de startpagina van de zoekmachine was onder meer de bekende toekan te zien.

Bronnen